04 Şubat 2007
NE D.GAZ NE LPG GAZIN ASLA PARDONU YOK!!!
Metan gazı patlamalarının ciddiyetini anlayabilmemiz açısından,maden kazaları dışında başka bir tarzda ülkemizde meydana gelen bir olayı incelemeyi uygun görüyoruz. 08.08.1992 günü Türkiye çok farklı bir kaza haberi ile sarsıldı. Tekirdağ Çorlu da bir fabrikanın su deposu patlamış ve su deposunun üzerinde yemekhanede bulunan işçilerden 31 kişi hayatını kaybetmiş 87 kişi de yaralanmıştı. Böyle bir olay daha önce hiç olmamıştı. Kamu oyu pek çok patlama haberi duymuştu. Ama su deposundaki patlamayı ilk defa duyuyordu. Üstelik bu olayda 31 kişi hayatını kaybetmiş 87 kişi de yaralanmıştı. Patlama ile birlikte su deposunun üzerindeki yemekhanede yemeklerini yemekte olan fabrika işçilerinin bir anda altlarında şiddetli bir patlama olmuş, bir kısmı tavana ve duvarlara çarparak, bir kısmı da 3m derinliğindeki su deposuna düşerek feci şekilde can vermişlerdi. (Peki yanlışlık neredeydi Patlamaya ne sebep olmuştu?)
İşyerlerinde, kazan dairelerinin, parlayıcı ,patlayıcı maddelerin bulunduğu işlendiği yerlerin üzerine işçilerin bulunacağı, çalışacağı yerlerin yapılmamasına ilişkin mevzuatta hükümler vardı. Ama su depoları için böyle bir hüküm yoktu. Olay kısa bir süre sonra açıklığa kavuştu.
Gerçekte patlayan metan gazıydı ve olayda patlama zincirini oluşturan üç önemli unsur vardı.
1-Fabrikanın ihtiyacı olan su işyeri sahasındaki sondaj kuyularından temin ediliyordu. Arazi yapı olarak geçirgen olmayan killi formasyonlarla geçirgen olan kum ve çakıllı formasyonlardan oluşmakta idi. Fabrika sondaj kuyuları ile bu tabakalar arasında biriken suyu dalgıç pompalarla çekerek depoya aktarmakta idi. Arazinin bu jeolojik yapısı, jeolojik evrelerde bölgenin göl ve nehir gibi sulu evreler geçirdiğinin de göstergesiydi. Bölgede yaşlı kömür damarları da mevcuttu. Bu evrelerde yer, yer bataklıklarda biriken organik maddeler kimyasal bozulmaya uğrayarak metan gazını oluşturuyordu ve bu metan gazı geçirgen kısımlardan geçerek yer altı suyuna karışıyordu Yer altından sondajla alınan ve metan gazı da içeren su, içi kum dolu bir filtrasyon sisteminden de geçirilerek tamamen kapalı devre ile su deposuna alınıyordu. Yani su ile birlikte metan gazı da depoya taşınmış oluyordu.2-Yaklaşık 1500m3 hacminde ve 3m derinlikteki su deposunun havalandırma sistemi veya bacası yoktu. Deponun iki adet taşma borusu vardı ve bu borular aslında havalandırma bacası vazifesini görebilirdi. Ancak, taşma boruları depo üst seviyesinden çıktıktan sonra 50cm aşağıya indirilmiş ve yağmur suyu tahliye borularına bağlanmıştı. Bunun anlamı ise havadan hafif olan metan gazının depo tavanında 100m3ten fazla bir alanda birikmesi demekti. Yani patlama için gerekli olan ikinci adım atılmıştı. Parlayıcı metan gazı ve hava (oksijen) su deposu içinde kapalı bir hacimde buluşmuştu. Aslında depoda çok miktarda (%15’in çok üstünde ) metan gazı vardı. Ve patlama için hava yetersizdi.
3-Depo üzerindeki iki adet demir kapağın olduğu bölüme mutfak ve yemekhane kısmından değil binanın arkasında merdiven altından girilmekte idi. Kaza anında görevli iki kişi bu kısma gelerek kapağın birini açmış ve su seviyesi ile debisini ölçmek için çalışmalara başlamışlardır. Aslında birisi depo içine doğru birkaç basamak inmiş, diğeri dışarıda kapak kenarında durmaktadır. Kapağın açılması ile içerideki metan gazı hava ile buluşmuştur. İşçilerin bulunduğu alan dikdörtgen şeklinde bir cephesi açık yaklaşık 10m3’lük bir alandır.
Ve Olay ; İlk parlama işçilerin bulunduğu depo üzerindeki alanda meydana gelir. Kapağın açılması ile dışarıya çıkan metan gazı, muhtemelen işçilerden birinin üzerindeki statik elektrikle ateşlenerek (işçilerin ayağında lastik
ayakkabı vardır) ayakta duran işçiyi dışarıya doğru 8-10m fırlatır. Bu olaydan deponun içindeki işçi habersizdir. Aynı anda kalkıp dışarı çıkmak isterken arkadaşını göremeyince şaşırır. Ancak aynı anda arkadan gelen yakıcı bir sıcaklığı fark ederek 10-15m koşmuş ve yıkılmıştır. Gerçek patlama, daha doğru bir ifadeyle patlamalar bundan sonra gerçekleşmiştir. İlk parlama ile işçilerin bulunduğu 10m3’lük boşluğa
sızan metan gazı yanmış, bu arada depoya taze hava girmesi ile alev depo içinde devam etmiştir.Depo içinde metan gazı çok oksijen az olduğundan yanma yavaş yanma
olarak gerçekleşmiş , ancak ortaya çıkan ısı sebebi ile genleşen gaz kitlesi dışarıya doğru açık depo ağzından akarak 2 işçiyi dışarı fırlatmış ve yanmalarına sebep olmuştur.
Bu şekilde dışarıya taşan ve oksijenle buluşan metan gazı artık saniye belki de salise aralıklarla tıpkı nefes alıp verme gibi parlamış, oksijen almış, parlamış oksijen almış, bu olay defalarca devam etmiştir.
Hemen, hemen bütün parlayıcı gaz patlamalarında görülen bu durum, parlayıcı gaz bitinceye kadar devam eder. Ancak çoğunlukla tek patlama olarak algılanır. Art arda gelen patlamalar ise şok dalgaları olarak algılanır.Kazanın olmaması için ne yapmak gerektiği hususunda ise az önce izlediğimiz yolu tersten takip edebiliriz.
1-Parlayıcı gazın taşınması; -Sondaj kuyusundan çıkarılan suherhangi bir şekilde atmosfere açık olarak dinlendirilse idi, havadan çok hafif olan metan gazı uçardı ve depoya girmezdi.
2-Parlayıcı Karışımın (Gaz-Hava) oluşması; Su deposunun üst seviyesinden doğrudan atmosfere açık yeterli havalandırma bacaları olsaydı, metan gazı depoya gelse bile depoda
Birikmez ve parlayıcı karışım oluşmazdı.
3-Ateşleme Kaynağı: Parlamayı ateşlediği düşünülen statik elektrikle ilgili tedbirler alınması mümkündür. Kişilerin statik elektrik birikimine sebep vermeyecek şekilde giyinmeleri, girişe konulacak statik elektrik gidericileri ile statik yükün boşaltılması ve benzeri tedbirler alınabilir. Ancak bunların yapılması için girilen mahallin parlayıcı , patlayıcı olduğu varsayılmalıdır.
Kazadan sonra yukarıda saydığımız tespitleri yapmak kolaydır.Ancak daha önce karşılaşılmamış böyle bir durumda bunları önceden kestirebilmek oldukça güçtür. Bu itibarla, bu olayda sorumlu görülen kişilerin kusurları bağışlanabilir olarak kabul edilebilir. Ancak, bundan sonra yörede benzeri bir olay
olursa aynı müsamaha onlara gösterilemez. Çünkü yöredeki yer altı sularının metan gazı içerdiği artık bilinmektedir.
04 Şubat 2007
kolay gelsin...
04 Şubat 2007
Merter'de bir hatlı minibüs, kontrolü kaybederek Shell benzin istasyonuna girerip LPG tankının olduğu bölüme çarptı. Çarpmanın etkisiyle LPG tanklarında patlama meydana geldi. Olay yerine gelen itfaiye ekipleri yangına müdahale etti.
Edinilen bilgilere göre, 34 M 5254 plakalı hatlı minibüs, E-5 karayolunda karıştığı bir kaza sonrası Shell istasyonunun yanına park etti. Bu sırada istasyona ait LPG tankının borularına çarpan boş minibüs, alev aldı. Minibüste başlayan yangın LPG borularına da sıçradı. Kısa sürede büyüyen yangına çevre semtlerin itfaiyeleri müdahale etti. Olay yerine gelen polis ekipleri çevrede geniş güvenlik önlemleri alarak E-5 karayolunu çift yönlü olarak trafiğe kapattı. Polis ekipleri, olay sırasında minibüste yolcu olmamasının can kaybını önlediğini söyledi.
DAHA ONCE BERTUN NICKI ILE YAYINLADIGIM BU YAZIYI TEKRAR YAYINLAMA GEREGI DUYDUM.
ZIRA CORLUDA YASANAN BU PATLAMA EMSAL TESKIL ETMESI VEDE OLAYIN TEKNIK ANALIZI ACISINDAN SON DERECE ONEMLI BIR OLAYDIR.
SELAMLAR
V.BILGIN
Yogun gaz birikmesine ragmen sizce neden gorevliler metan kokusunu hissetmediler yada farkedemediler?
SELAMLAR
Alıntı Mesaj - jirhat Yazdı:
|
Simdi,En hizli yayilma oranina sahip gazin hidrojen oldugunu ogrendigimize gore ve yukarda senin vermis oldugun bilgilerde CH ailesine sahip(karbon-hidrojen) esasli gazlarin difuzyona bagli olarak yayilma hizlari son derece hizli olduguna gore ve bu difuzyon topraktan.betondan geciste dahi etkili olduguna gore diger konu basliklari ile ilgili sordugum sorularin cevaplarini rahatlikla bulabileceksiniz.
YUKARDAKI YAZIMA GORE SOZ KONUS PATLAMADA DEPO ICINDE BIRIKEN GAZ BETON DEPONUN CIDARLARINDAN ORTAMADA NUFUZ ETMISTIR.
PEKI BUNA RAGMEN BU SIZAN GAZ NEDEN FARKEDILEMEMISTIR?
SELAMLAR
HALA VE HALA BIR FIKRI OLAN YOKMU ?
METAN NEDEN HISSEDILEMEMISTIR? GOZLE GORULMESI MUMKUN OLMADIGINA GORE NEDEN KOKUSU FARKEDILEMEMISTIR?
SELAMLAR
30 Mayıs 2008
1- Abi metan kokusuz bir gaz değil mi? (bu kokusuz olmasından dolayı olabilirmi,kokuyu algılayamamışlardır)
2-metan gazı emisyonu iki aşamada gelişir. birnci aşama metan gazı moleküler konsantrasyon farkı nedeniyle en yakın kırık ,çatlak ve ultra-mikroskobik gözeneklere molekülsel yayılım
ikinci aşamada ise basınç farkı nedeniyle atmosfere akışı
metan gazı ile havanın karışımı 'grizu'olarak adlandırılır ,karışımdaki oranın %5-15 patlayıcı özelliktedir.
30 Mayıs 2008
31 Mayıs 2008
volkan konuyla alakasız evet ama atalarımızın bize bi mirası var:
bugünün işini yarına bırakma...
JİRHAT GÜZEL AÇIKLAMA
1- Abi metan kokusuz bir gaz deрil mi? (bu kokusuz olmasэndan dolayэ olabilirmi,kokuyu algэlayamamэюlardэr)
2-metan gazэ emisyonu iki aюamada geliюir. birnci aюama metan gazэ molekьler konsantrasyon farkэ nedeniyle en yakэn kэrэk ,зatlak ve ultra-mikroskobik gцzeneklere molekьlsel yayэlэm
ikinci aюamada ise basэnз farkэ nedeniyle atmosfere akэюэ
metan gazэ ile havanэn karэюэmэ 'grizu'olarak adlandэrэlэr ,karэюэmdaki oranэn %5-15 patlayэcэ цzelliktedir.
Tesekkurler cevap son derece basit iste.
Selamlar
Cevap Yaz
Cevap yazabilmeniz için Giriş yapmanız gerekiyor.
