Degerli Buyugum vede Agabeyim Aksa ve Anadolu Dogalgaz dagitim sirketlerinde bir sure beraber calistigim IGDAS'IN eski DEGERLI YONETCILERINDEN Sayin HALDUN BENDERLIOGLUNUN CNG konusunda 4 Yil Once yazmis oldugu ve yillardir ozenle kesip sakladigim degerli bilgilerini sizinle paylasmak istedim.

En Derin Sevgi ve Selamlarimla

Bartrobel34   

                                           Döşeme altına yerleştirilmiş tank örneği    

                            



   

LPGas Sayı: 3
Ekim - Kasım 2005


   

CNG, toplu taşımda tasarruf sağlar temiz çevre ise ikramiyesi olur...

ARAÇLARDA CNG KULLANIMININ YAYGINLAŞMASI İÇİN ÇABA HARCAYAN TÜRKİYE’DEKİ DÖRT FİRMADAN BİRİ OLAN AVRASYA ENERJİ YATIRIM A.Ş.’NİN YÖNETİM KURULU BAŞKAN YARDIMCISI RASİM ACAR, BİR YIL İÇİNDE 10 İSTASYONUN HİZMETE GİRECEĞİNİ VE YOLLARDA 5 BİN DOĞALGAZLI ARACIN OLACAĞINI TAHMİN EDİYOR. BEŞ YIL İÇİNDE İSE İSTASYON SAYISININ 300’E ULAŞACAĞINI DÜŞÜNÜYOR. ACAR’A GÖRE, DOĞALGAZ TOPLU TAŞIMDA ÖNEMLİ BİR TASARRUF SAĞLAYACAK HEM DE DAHA TEMİZ BİR ÇEVRE YARATARAK...





Avrasya Enerji’nin ürün yelpazesinde neler var?

Distribütörlüğünü üstlendiğimiz Paget firması, her türlü otomobile hizmet edecek doğalgaz istasyonları ve araç dönüşüm kitleri üreten bir firma. Avrasya Enerji, Paget’in ürettiği ürünleri aracı olmadan direkt kendilerinden alarak satıyor. Ürün portföyümüzde endüstriyel kompresörler de bulunuyor.



Türkiye’de CNG için yeterli altyapı çalışması henüz yapılmadı. Bu durum sizin işlerinizi ve projelerinizi nasıl etkiliyor?

Yüksek oranlı ÖTV’nin gelmesiyle doğalgaz istasyonlarının kurulması bir anda durdu. 2000 yılında Kartal Maltepe’de bir istasyon vardı. Biz, onu baz alarak sıfırdan yeni bir istasyon kurmak istedik. Belli standartları oluşturup, buna göre istasyon kurmak isteyen diğer kişilere örnek teşkil etmesini amaçladık. Her yerde dolum ağızları aynı, kaliteleri belli bir seviyeye gelmiş olacaktı.

Kompresör imalatı, seri imalat olarak çok pahalı bir iş, dolayısıyla bunun birçok parçası yurtdışından ithal edildiği için montajının kurulma alanında yapılması daha rantabıl oluyor. Ancak seri olarak imal edilebilecek dönüşüm kitleri de var. Bunların ithalatını yapan 15 kadar firma bulunuyor. Yakın bir gelecekte bu sayı artacaktır.

1 Ekim 2002 tarihinde çıkan yasayla araçlarda kullanılan doğalgaza, LPG’nin iki katı ÖTV getirildi. CNG’nin cazibesi kalmadı. O tarihlerde LPG’nin fiyatı doğalgazdan daha ucuzdu. Birden bire fiyatlar yükselince, yatırımcılar yatırımlarından vazgeçti. Bütün bu olumsuz gelişmelere karşı mücadelemizi sürdüreceğiz. Doğalgaz istasyonlarını şemsiyesi altında temsil eden Oto Doğalgaz İstasyonları Derneği (ODİDER) vasıtasıyla ÖTV’nin düşürülmesi için çaba harcayacağız.

Araç yakıtı olarak LPG ile doğalgaz arasında ne gibi benzerlikler ve farklılıklar var?

LPG’nin emniyet katsayısı doğalgaza göre çok düşük. Doğalgazda bir taşıma yok, depolama yok, parlayıcı değil, havadan hafif, hiçbir işleme tâbi tutulmadan doğadan çıktığı gibi kullanılan bir gaz... Kullanılan basınç oranı LPG’ye göre yüksek, bu sebeple son derece dayanıklı ve 20 yıllık bir ömre sahip tüpler kullanılıyor. Dolayısıyla tüplerde endişe edilecek bir şey yok. İstasyon sayısının artmamasının en önemli sebebi, kompresör maliyetlerinin çok yüksek olması. Bugün bir kompresörün maliyeti günlük taşıt kapasitesine göre 150 bin dolarla 2 milyon dolar arasında değişiyor. Bu kompresörlerin ödeme koşulları çok farklı. Üç yıla yayılan ödeme imkânları mevcut.



Doğalgazın bir araç yakıtı olarak yaygınlaşmasının önünde ne gibi engeller var?

Doğalgazdaki ÖTV’yi düşürmediğiniz sürece, bir istasyonun kendisini amorti etme süresi uzar. Bütün bunlara rağmen tam kapasitede çalışan bir istasyon, her şeye rağmen satacağı kitlerle beraber kendini bir yılda amorti eder. Ülkemizde bu sektördeki kâr marjı yüzde 15’lerde seyrediyor. Oysa Avrupa’da yüzde 30’dan aşağı kâr marjı yok. Çünkü ÖTV veya başka vergi yükü bulunmuyor. Zaten çevreci bir yakıt olduğu için böyle bir ÖTV’ye gerek yoktu. Türkiye’deki uygulama çok garip... Devlet, bir yandan teşvik ediyor, doğalgazın kullanımını artırmak istiyor bir yandan da ÖTV’yi getiriyor. Bu, bize göre yanlış bir uygulama. Otodoğalgazı teşvik etmek gerek. Bu konuda devletin bize yardımcı olması lâzım. Yatırım teşviki bölgelere göre değil, bu istasyonları kuran şahıslara yapılmalı. Her doğalgaz istasyonunu açan kişi, hiçbir büyük akaryakıt firmasına bağlı olmadan kendi adına EPDK’dan lisansını alabiliyor.

Türkiye’de kaç tane CNG istasyonu var?

Türkiye’de faaliyette olan dört tane CNG istasyonu var. Bir tanesi Ankara’da, üç tanesi de İstanbul’da... İstanbul’dakilerden biri Anadolu, diğer ikisi Avrupa Yakası’nda...



Gelecek beş yıla yönelik ne gibi planlarınız var?

Avrasya Enerji Yatırım A.Ş. olarak hedefimiz, bizim gibi bu sektörde yer almak isteyenlere önder olmak ve çok büyük firmalarla görüşmeler yaparak onları da bu sektör içerisine sokmaktır. Akaryakıt istasyonlarıyla da aynı şekilde temasa geçerek bu sektörde yer almalarını sağlamayı amaçlıyoruz. Gerek firma olarak biz, gerek dernek olarak ODİDER, bu konuda çaba sarf ediyor. ODİDER, zaten bütün toplantılara iştirak ediyor. Firma olarak da merkezi Hollanda’da bulunan ENGVA (Avrupa Doğalgazla Çalışan Araçlar Birliği) üyesiyiz. Hedefimiz, bir yıl içersinde en az 10 istasyon kurmak. Bir istasyonun günde 500 ila bin araca hizmet vereceğini düşünürsek, toplam 5 bin araca hizmet vermek söz konusu olur. Sonraki hedeflerimiz bu sayıyı üçe, dörde katlamak. Beş yıl içinde bizim gibi bu konuda yatırım yapacak firmaların çalışmaları sonucunda istasyon sayısının 300’e ulaşacağını tahmin ediyoruz. Müşteri, siparişi verdikten sonra ister bir tane olsun, ister 10 tane, siparişi iki ayda teslim edebiliyoruz. Bu sektöre kolaylıklar sağlanırsa ve firmalar bu işi iyice öğrenirlerse, talep artacaktır, çünkü doğalgaz üç ila dört yıl içerisinde Türkiye’nin her yerinde yaygınlaşacak. Hem endüstriyel bir yakıt olarak hem de çevreci yönüyle öne çıkacak. Dolayısıyla büyük şehirlerde zaten böyle bir şeye ihtiyaç var. Toplu taşımacılıkta, otobüslerde doğalgazın kullanılması da söz konusu.

Bir doğalgaz aracı, bir benzinliye, bir dizele göre aynı güçte, performansta değildir. Çünkü doğalgazın sıkıştırılıp, yanmasıyla benzinin sıkıştırılıp, yanması arasında fark vardır. Doğalgaz, 800 derecede yanar. Yani yüksek bir yanma derecesi vardır. Bu nedenle otobüslerde de kullanılacağını ve uzun vadeli ödeme koşulları olacağı için belediyelerin bu projelere yeşil ışık yakacağını düşünüyoruz. Belediyelere ait doğalgaz istasyonlarını da hesaba katarsak bu sayı daha da artacaktır.



Doğalgazlı bir araç, 100 kilometrede kaç metreküp doğalgaz yakıyor? İstasyon sayısının artması bu anlamda da çok önemli değil mi?

En ekonomik otobüs, 100 kilometrede ffice:smarttags" />21 metreküp yakar. Şu anki fiyattan hesaplarsak, toplamda 25 milyon liraya geliyor. Bir otobüs için hiçbir şey değil. Otobüs, bir depoyla 700 kilometre yol kat edebiliyor. Şehiriçinde ise 100 kilometrede 9 ila 10 metrelik otobüsler 24 metreküp, 12 metrelik otobüsler ise 32 metreküp yakar. Doğalgazın ikinci bir avantajı da karbondioksit oranının hemen hemen sıfır olmasıdır. Halbuki ‘Euro5’te bile bu emisyon oranları yüzde 4 civarlarında. Doğalgazda bu oran yok denecek kadar az, sadece binde 12 seviyesinde. Dolayısıyla doğalgazın halkın sağlığı açısından, şehiriçinde kullanılması son derece faydalı. Kaldı ki petrole göre maliyeti çok düşük bir ürün. Tesisler pahalı, ancak belirttiğim gibi kendilerini bir yılda amorti edebiliyorlar. Ekonomiye getireceği yıllık tasarrufu da düşünürseniz, bu rakamlar çok cüzi kalır. 250 bin aracın dönüşümü gerçekleştirildikten, hele bir de otobüsler devreye girdikten sonra ülkeye getireceği tasarruf çok büyük olacaktır.



Ecobus hakkında biraz bilgi verir misiniz?

Avrasya Enerji Yatırım A.Ş. olarak iki yıldır süren görüşmelerimiz sonucunda, Ecobus’ın Türkiye resmi temsilcisi olduk. Yıl sonuna kadar da Ecobus’ın bir örneğini getirerek büyük şehirlerimizde dolaştırmak istiyoruz. Ecobus, Çek Cumhuriyeti’nin başkenti Prag’da imal ediliyor. Bu araç, Avrupa’da yeni kullanıma girdi. Ecobus, hem en ekonomik hem de en çevreci otobüs. Ayrıca özürlülere de hizmet edebilen bir kapı sistemine sahip. Alçak, süspansiyonu son derece iyi. Şehiriçi ve banliyö kullanımı için tasarlanmış bir araç; hem oturarak hem de ayakta yolcu taşıyacak şekilde tasarlanmış. Çünkü doğalgazlı otobüste sadece oturarak yolcu almak şimdilik rantabıl değil. Belki ileride o da olacak. Avrupa’da bu konu üzerinde çalışmalar sürüyor. Almanya, şehirlerarası otobüs yolculukları için bin istasyondan oluşan ağını kuruyor. 700 istasyon bitmiş durumda. Önümüzdeki yıl kalan 300 istasyonun da yapımı bitecek. Almanlar, Avrupa’da istasyon konusunda bir numara olmayı hedefliyorlar.

Geçen konferansta Ecobus ile Prag’ı dolaşma fırsatı buldum. Çok sessiz çalışıyor. Dizele göre yüzde 50 daha tasarruflu. Ayrıca bildiğiniz gibi Avrupa’da doğalgaza vergi ya da ÖTV uygulanmıyor. O nedenle büyük bir avantaj sağlıyor. Ecobus, Avrupa’da herkes tarafından bilinen bir marka olmaya başladı. Hem dizaynının cazibesi hem de içinde kullanılan malzemelerin üstün kaliteli olması, bu otobüsün piyasada önemli bir talep yaratacağının sinyallerini veriyor.



Bu konuyla ilgili olarak İETT veya başka kurumlarla nasıl bir diyalog içindesiniz?

Avrasya Enerji, öncelikle Ümraniye’de kendi istasyonunu kuracak. Bu istasyon, ekim ayında faaliyete geçecek. Şu anda bütün belediyelerin ulaşım daireleriyle ve büyük akaryakıt firmalarıyla görüşmelerimiz sürüyor.

Türkiye’de bu sektör daha doğum aşamasında... Bizim gibi birçok firma, bu pazarda yer alırsa, güvenilir, çevreci ve tasarruflu bir yakıt kullanma şansımız artacaktır. Hem yaşam kalitesi, hem ekonomi büyük faydalar sağlayacaktır.



İstasyona gaz temini nasıl bir hatla sağlanıyor?

Doğalgazın en güzel özelliği, 0 ila 40 bar arasında çelik borulu hatlardan direkt olarak regülatörler vasıtasıyla alınabiliyor olması. Tabii giriş-çıkış basıncının değişmesi, kompresörlerin maliyetini etkiler. Örneğin giriş basıncı 20 bar olursa, maliyet düşer, sıfır olursa maliyet biraz daha artar. Giriş basıncının rantabıl olması için 4 ila 20 bar arası olması normaldir. Riskli bir taşıma durumu yok. Şehir şebekesinden alıyorsunuz. İstanbul’da İGDAŞ ve Ankara’da BOTAŞ ile şu anda sözleşmeler yapılıyor.



Dönüşüm kitlerinin montajını hangi yöntemlerle yapmayı düşünüyorsunuz?

Kendi dönüşüm tesisimizi, istasyonun hemen yanında yani Ümraniye’de kuracağız. Bunun dışında seyyar dönüşüm istasyonu projemiz var. Teknisyenlerin özel kaldıraç sistemleri olacak. Kit yukarıdan takıldığı ve diğer boru tesisatları aşağıdan döşendiği için aracın ön ya da arka kısmını kaldırarak manivelayla montajını yapmak mümkün. Dolayısıyla bütün seyyar ekipmanlar araçta bulunacak ve teknisyenler müşterinin bulunduğu yere gidecek. Araçta ayrıca içinde doğalgaz olan bir tüp olacak ve kitin denemesi o şekilde yapılacak. En az iki istasyon açan firmaların dönüşüm işi yapmaları rantabıl olur. İstasyon açılınca, dönüşüm de başlayacaktır. Kit, aracın karbüratörlü ya da enjeksiyonlu oluşuna göre değişiyor. Bunun dışında kit dönüşümü için bayilikler ve bölge bayilikleri vereceğiz. Türkiye çapında bu işi bilmeyenlere öğretmek için her türlü reklamla basında ve televizyonda tanıtım yapacağız.



Müşteri kesiminiz ağırlıklı olarak kimlerden oluşacak?

Müşteri kesimimizin en önemli kısmını taksiler oluşturacak. İkinci sırada toplu taşım araçları olacak. Zira taksilerde dönüşüm maliyeti düşük ve daha rahat olduğu için birinci derecede onları göz önünde bulunduruyoruz. Ama diğer taşıtlarda, otobüslerde ‘dufuel’ sistem olması taraftarıyız. Otobüslerin yüzde 100 doğalgaza dönüştürülmesinin maliyeti çok yüksek ve henüz rantabıl da değil. Ama iki yakıtla çalıştığı zaman yüzde 25 dizel, yüzde 75 doğalgaz yakar. Bu da yüzde 40 ila yüzde 50 oranında dizelden tasarruf sağlar. Hatta aracın yeni olması ve motorun bakımının yapılmasıyla dizel oranı yüzde 15’e kadar çekilebilir. Araç, 300 ila 600 devirden sonra doğalgaza geçer.



Dönüşüm kitlerinin fiyatları ne kadar olacak?

Çalışmalarımızda herhangi bir hedef koymadık. Biz, 10 taksitle normalde 1,000 ila 1,200 dolar arasında bir fiyat düşündük. Ama tabii ki firmadan firmaya bu değişir. Otobüsler için maliyet tonuna göre 7-8 mislidir. Çünkü daha büyük tüpler ve yüksek basınçta çalışan regülatörler takılıyor.



İstasyonda çalışacak elemanlara nasıl bir eğitim veriyorsunuz?

Elemanlarımızı distribütörlüğünü yaptığımız firmaya, İtalya’ya gönderiyoruz. Burada iki-üç günlük eğitim alıyorlar.



CNG’nin en çok kullanıldığı ülkeler hangileri?

Doğalgazlı araç sayısı, günden güne artıyor. Haziran 2005 verilerine göre, dünyada doğalgazla çalışan 4 milyon 200 bin araç bulunuyor. CNG’nin dünyada en çok kullanıldığı ülkeler; Arjantin, Brezilya ve Pakistan.



Seminer ya da fuar gibi organizasyonlara katılmayı düşünüyor musunuz?

Yakında Dünya Ticaret Merkezi’nde bir seminer olacak. Bu organizasyonun bünyesinde bir seminer vermeyi düşünüyoruz. Bunun dışında Doğalgazlı Araçlar Birliği Derneği ile Türkiye’de kurduğumuz dernek, 2007 yılında Avrupa Doğal Gazlı Araçlar Birliği’nin konferansını gerçekleştirecek. Bu konferansta bir tanıtım yapacağız. En az bin kişinin katılacağı bir konferans olacak. Ziyaretçi sayısının da 10 bin olacağını tahmin ediyoruz. Şimdiden çalışmalara başladık. Kasım ayında çalışmalarımız sonuçlanacak. Avrasya Enerji, çiçeği burnunda bir firma. Faaliyet gösterdiği sektör olan otodoğalgaz da öyle... Firma, 1 Temmuz 2004 yılında kuruldu. Kuruluşuyla birlikte merkezi İtalya’da bulunan Paget firmasının Türkiye distribütörlüğünü alarak faaliyetine başladı. Paget, İngiltere’de büyük bir yatırım yaparak sadece İngiltere’deki araçlara yönelik olarak kompresör ve dispenser üretimine başladı. Firma, aynı zamanda ciddi oranda ihracat da yapıyor. Avrasya Enerji, Türkiye’deki alternatif yakıtlar arasında hem çevreci hem de ekonomik olmasından dolayı bu ürünü getirmeyi seçti ve çalışmalarına başladı. Beş ortaklı bir firma olan Avrasya Enerji’nin her ortağının kendine ait bir firması da bulunuyor. Ortakların hepsi, doğalgaz sektörüne büyük bir hevesle girmiş. Firma, henüz başlangıç aşamasında, ama hedefleri oldukça büyük. Avrasya Enerji Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Rasim Acar’a, firmanın kuruluş sürecinden sektörün geleceğine, kısa vadeli hedeflerinden stratejilerine hem sektöre hem de Avrasya Enerji’ye ilişkin merak ettiğimiz tüm soruları sorduk. Yeni bir sektörün ve genç, ama iddialı bir firmanın profilini ortaya çıkarmaya çalıştık.



“1 Ekim 2002 tarihinde çıkan yasayla

otomobillerde kullanılan doğalgaza,

normal LPG’nin iki misli ÖTV getirildi. Hal böyle olunca, CNG’nin bir cazibesi kalmadı. Çünkü o tarihlerde LPG’nin fiyatı

doğalgazdan daha ucuzdu. Birden bire

fiyatlar yükselince, yatırımcılar yatırımlarından vazgeçti. Bütün bu olumsuz gelişmelere karşı mücadelemizi sürdüreceğiz. Doğalgaz istasyonlarını

temsil eden ODİDER vasıtasıyla ÖTV’nin düşürülmesi için çaba harcayacağız.”



“En ekonomik otobüs, 100 kilometrede 21 metreküp doğalgaz yakar. Şu anki fiyattan hesaplarsak, toplamda 25 milyon liraya geliyor. Bir otobüs için hiçbir şey değil. Otobüs, bir depoyla 700 kilometre yol kat edebiliyor. Şehiriçinde ise 100 kilometrede 9 ila 10 metrelik otobüsler 24 metreküp, 12 metrelik otobüsler ise 32 metreküp yakar. Doğalgazın ikinci bir avantajı da karbondioksit oranının hemen hemen sıfır olmasıdır.”



Sivil topluma adanmış bir hayat



34Avrasya Enerji Yatırım A.Ş. Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Ulaştırma Proje Yönetim Limited Şirketi’nin sahibi olan Rasim Acar; İTÜ Şehir ve Bölge Planlama Bölümü’nde lisans eğitimini, İTÜ Bilişim Enstitüsü’nde ‘İnşaat Yönetiminde Bilişim’ yüksek lisans eğitimini tamamladı. Halen Oto Doğalgaz İstasyonları Derneği (ODİDER) Kurucu Üyeliği ve Genel Sekreterliği’ni yürüten Rasim Acar’ın Şehir Plancıları Odası İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu Üyeliği, İnsan Yerleşimleri Derneği Yönetim Kurulu Üyeliği, European Natural Gas Vehicle Association (ENGVA) Üyeliği ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarında üyelikleri bulunuyor. 

arkadaşlar mrb.dün bir keşife gittim tripleks bir bina her katta kombi var.benden 12 li grup tüler şeklinde cng sistemi kullanacağını ona görede tesisat yapılması istendi.nasıl bir tesisat yapacağım ve regülatör seçimim nasıl olacak?yapan yada bilgisi olan arkadaşlardan acil cevap bekliyorum.ilginize teşekkür ederim