İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yangından Korunma Yönetmeliği ve Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddeler Tüzüğü
Ülkemizde yangınla ilgili yürürlükteki mevzuatın genel değerlendirmesinde, konu ile ilgili yasal düzenlemelerden ziyade, tüzük ve yönetmeliklerde düzenlemeler yapıldığı görülmektedir. Değişik mevzuatta birbirleriyle çelişen hükümler yer almamakla beraber, bir dağınıklık göze çarpmaktadır. Yangına karşı yapısal güvenlikle ilgili olarak ülkemizde gelişmiş batı ülkelerinde olduğu gibi, yangından korunma, yangına dayanıklılık ve yangın durumunda mukavemet hesaplarının bulunmaması; yapı malzemelerinin yanıcılık sınıflandırılmasının yapılmamış ve bu konuda standartların henüz belirlenememiş olması da yangına karşı önlemleri ve bu konudaki denetimleri zorlaştırmaktadır. Yangının hiç çıkmamasını sağlamak mümkün olmasa bile çok az yatırımla yangının daha az çıkmasını sağlamak mümkündür. Bunun yanında, yangından doğabilecek can ve mal kaybı gibi zararları olabilecek faktörleri ortadan kaldırmak ve yangına hemen müdahale edebilecek önlemleri almaktır. Yapılan incelemelere göre yangın güvenlik önlemlerinin alınması yangın söndürmeden daha kolay ve daha ucuzdur. Yangın tehlikesinin mümkün olduğunca aza indirmek ve yangına çabuk müdahale etmek için daha binaların tasarımı döneminde bir dizi tedbir düşünmek, inşaat döneminde uygulamak ve işletme döneminde işlerliğini sağlamak gerekir. Ülkemizin önemli yerleşim merkezlerinde yüzyıllarca meydana gelen yangınlar büyük zararlar vermesine rağmen, yangın güvenlik önlemlerine gereken önem verilmemiş ve halkımızın yangına karşı can ve mal güvenliğinin sağlanması için yangın önleyici önlemler şimdiye kadar yeterince belirlenmemiştir. Özellikle topluma açık yapılar ve yüksek yapılar gibi yangına duyarlı olan yerler için yangın güvenlik mevzuatı şimdiye kadar bulunmamaktaydı. Bu eksiklikleri gidermek, binalarda yangından ötürü ortaya çıkacak can ve mal kaybını en aza indirici önlemlerin doğru ve yeterli bir şekilde alınmasını sağlamak üzere Türkiye'de ilk defa geniş çapta "İstanbul Belediyesi Yangın Korunum Yönetmeliği" çıkarılmıştır.
Bu yönetmeliğin amacı yerleşmelerde ve binalarda yangından ötürü ortaya çıkacak can ve mal kaybını en aza indirici önlemlerin doğru ve yeterli bir şekilde alınmasıdır. İlk taslak İTÜ'den 8 öğretim üyesi tarafından yaklaşık bir yıl çalışılarak hazırlanmıştır. Daha sonra İtfaiye Müdürlüğü tarafından genişletilmiş ve daha sonra İnşaat, Makina, Elektrik ve Kimya Mühendisleri Odaları ile Mimarlar Odasının ve İlçe Belediye Başkanlıkları ve ayrıca ilgili dairelerin görüşleri alınmıştır. Belirtilen görüşler doğrultusunda yeniden düzenlemeler yapılmıştır. Yönetmeliğin tartışılması için panel düzenlenmiş ve panelde kararlaştırılan hususlar yönetmeliğe dahil edilmiştir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Hukuk İşleri ve İmar Müdürlüğü uzmanlarınca incelenmiş ve imar yönetmeliği ile uyum sağlanmıştır. Yönetmeliğin hazırlanmasında yüzden fazla kişinin emeği geçmiştir. Üç seneden fazla süren hazırlık çalışmaları süresince birçok kuruluş ve kişi destek sağlamıştır. Gösterilen titizliğe rağmen yönetmelikte daha bir çok eksiğin olduğu kuşkusuzdur. Fakat, bu şekli bir başlangıçtır ve zamanla eksiklikleri giderilecektir.
Yönetmeliğin en önemli özelliği zorlayıcı hükümlerinin yanında öğretici ve yol gösterici nitelikte olmasıdır. Yönetmelikte, topluma açık yapılardaki yangın güvenlik önlemlerine Ö"ze( bir ağırlık verilmiştir, fnsan faktörü göz önüne alınarak, kaçış ve kurtarma her zaman ön planda tutulmuştur. Ülkemizin diğer büyük şehirlerine örnek olacak ve uygulayıcılar için önemli bir kaynak özelliğini taşıyacak bu yönetmeliğin yayınlanması sevindirici bir olaydır.
YÖNETMELİĞİN İÇERİĞİ
BÖLÜM 1. GENEL HÜKÜMLER
Bu yönetmeliğin amacıyla birlikte yangın güvenliği için temel yetki ve sorumluluklar verilmektedir.
BÖLÜM 2. BİNALARA İLİŞKİN GENEL HÜKÜMLER
Binalara ilişkin genel hükümlerde imar planları, kaçış yolu özellikleri, kaçış yollarının aydınlatılması, çıkış işaretlemesi, yangın merdivenleri zorunluluğu olan yerler ve yangın merdivenleri özellikleri, kazan daireleri, sulu yangın söndürme sistemleri, yangın dolapları, minimum kaynak kapasitesi ve basıncı, yangın söndürme cihazları, yangın ihbar ve alarm sistemler verilmiştir.
BÖLÜM 3. TOPLUMA AÇIK YAPILARA İLİŞKİN HÜKÜMLER
Bu bölüm topluma açık yapılar, toplantı yerleri, spor ve sergi salonları, sinema, konser salonları, kulüpler, okullar ve öğretim kurumları, kışlalar, yurtlar, oteller, düğün salonları, lokanta ve aşevleri, hastane, huzur evleri, kreşler ve benzeri yerleri kapsamaktadır.
BOLUM 4. YÜKSEK BİNALAR
Bu bölüm yüksekliği on katı veya 30m.yi geçen konut, işyeri, büro veya benzeri mekanları bulunduran binaları kapsamakta; yangın merdivenleri, sprinkler sistemi, algılama sistemi, diesel pompa ve özel itfaiye asansörü zorunlulukları getirilmektedir.
BÖLÜM 5. İŞYERLERİ VE ALIŞVERİŞ MERKEZİ
İşyerleri ve alışveriş merkezlerinde alınması gerekli yangın güvenlik önlemleri, yapı malzemeleri verilmektedir.
BÖLÜM 6. TEHLİKELİ MADDELER VE DEPOLAR
Bu bölümde, tehlikeli maddelerin sınıflandırılması, depolanması ve taşınmasına dair hususlar verilmektedir.