Konu: BİNALARIN PASİF GÜNEŞ ENERJİSİYLE ISITILM
4. SİSTEM SEÇİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Bölüm 2'de ayrıntılı olarak anlatılan pasif güneş enerjili sistemlerin her biri, bina tasarım parametrelerine göre özel bir dizayna sahiptirler. Sistemlerin birbirlerine göre avantajlarının belirlenebilmesi için, aşağıda belirtilen özellikler çerçevesinde irdelenmesi gerekmektedir.
Bu özellikler;
1. Bina formu ve konumu
2. Camların yeri ve alanları
3. Yapı materyali
4. Sıcaklık kontrolü
5. Verimlilik
6. Yeniden değerlendirilebilirle
Yukarıda verilen özelliklerle, sistemlerin birbirlerine göre olan üstünlüklerini verilen Tablo 1'le özetlemek mümkündür.
Tablodaki bilgilerin ışığında, seçilen sistemin ve uygulanılan binanın performansını, aşağıda belirtilen aşamalarla 6 adımda hesaplamak mümkündür:
1. Hacim Isı Kayıp Oranlarının Hesaplanması,
2. Hacim Isı Kazancının Hesaplanması,
3. Günlük Ortalama İç Sıcaklığın Belirlenmesi,
4. Günlük Dış Sıcaklık Değişiminin Belirlenmesi,
5. Hacimde Yardımcı Isı İhtiyacının Belirlenmesi,
6. Sistemin Maliyet Etkinliğinin Belirlenmesi
Ülkemiz, içinde bulunduğu coğrafi konum nedeniyle sahip olduğu güneş enerjisi potansiyeli açısından birçok ülkeye göre daha şanslıdır. Yıllık ortalama ışınım şiddetinin 308 kal/cm2 - gün (3.6 kWh/m2 - gün) ve yıllık toplam güneşlenme süresinin de 2640 saat olduğu ülkemizde, güneş enerjisinden sadece sıcak su üretiminde faydalanılmaktadır. Bununla birlikte, bugün Avrupa ve Amerika'da ısıtma yüklerinin büyük bir kısmı güneşten karşılanmaktadır.
Önümüzdeki 40-50 yıl içerisinde enerji talebinde, özellikle nüfus artışının baskısıyla önemli ölçüde artış olacağı tahmin edilmektedir. Artan enerji talebini karşılarken, kaynaklan fazla tüketmemek için enerji fiyatlarının tüm maliyetlere yansıtılmasının yanı sıra, günümüzde üzerinde pek durulmayan alternatif enerji kaynaklarına da yönelmek gerekmektedir. Verimlilikleri düşük olsa bile bu kaynaklar, yenilenebilir ve çevre dostu özelliklerine sahiptirler.
Yukarıdaki bilgilerin ışığında ülkemizde güneş enerjisinden daha çok yararlanmak için, üzerinde çalışmalar yapılan pasif güneş enerjili sistemlerin enerji korunumlu binalara uygulanması, binaların ısı yüklerini oldukça azaltarak, enerji tasarrufu açısından ülke ekonomisine ve çevre kirliliğini önlemesi açısından da insan sağlığına olumlu etkileri olacaktır. Bununla beraber, pasif sistem elemanlarıyla yeni mimari tarzlar ve estetik görünümler yakalamak mümkün olacaktır. Mimarlar, bunları yaparlarken enerji korunumlu bina dizaynını mantıklı bir şekilde geliştirmeli, ihtiyaçlara ve Bölüm 3'te anlatılan özelliklere göre binaları dizayn etmelidirler.
1. 1992 ENERJİ RAPORU, Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi, Aralık 1993, Ankara.
2. TÜRKİYE 5. ENERJİ KONGRESİ, Enerji İstatistikleri, Ekim 1990, Ankara.
3. DUFFIE, J., BECKMAN, W., "Solar Engineering of Thermal Prosess", John Wiley&Sons, Toronto, 1980.
4. MAZR1A, E., "The Passive Solar Energy Handbook", Rodale Press-Emmaus, Pa., 1979.
5. DERİŞ, N., "Güneş Evleri", Özyılmaz Matbaası, İstanbul, 1984.
6. TAŞDEMİROĞLU, E., "Solar Energy Utilization: Technical and Economic Aspects", METU, 1988, Ankara.
7. ÜLGEN, K., "Ege Bölgesi İklim Koşullarında Güneş Enerjisinden Faydalanılarak Entegre Seralar Yardımıyla Konutların Isıtılmasının Araştırılması", Yüksek Lisans Tezi, 1993, İzmir.
