ERCİYES ÜNİVERSİTESİ
YOZGAT MÜHENDİLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ
MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ
YOZGAT MÜHENDİLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ
MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
UYGULAMA PROJESİ –2
PROJE DANIŞMASNI
Arş. Gör. Mevlüt ARSLAN
HAZIRLAYAN
ZAFER DENİZ
YOZGAT 20004
İÇİNDEKİLER
1. BUHAR KAZANI VE SU BUHARINA AİT ÖN BİLGİLER
1.1 Buhar Kazanlarının Tanımı
1.1 Su Buharının Termodinamik Özellikleri
2. BUHAR KAZANLARININ ELEMANLARI
3. BUHAR KAZANLARININ SINIFLANDIRILMASI
3.1 Buhar Kazanlarının Sınıflandırma Özellikleri
3.2 Büyük Hacimli Kazanlar
3.3 Alev Duman Borulu Kazanlar
3.4 Alev Duman Borulu Skoç Kazanalar
4. DOĞAL GAZ TANIMI TARİHÇESİ VE BİLEŞENİ
5. DOGAL GAZ ÖZELLİKLERİ
6. brülörler ve çalışma prensibi
6.1 Brülörün Kısımları
6.2 Çalışma Prensipleri
7. TEKNİK RAPOR
8. BUHAR KAZANININ TASARIMI ISIL VE MUKAVEMET HESAPLARI
8.1Ön Bilgiler
8.1.1 Veriler
8.1.2 Doğal gazın özellikleri
8.2 Kimyasal Değerlendirme
8.3 Isıl Hesaplar
8.3.1 Kazanın ısıtma yüzeyi
8.3.2 Suyun almış olduğu ısı
8.3.3 Kazanın verim hesabı
8.3.4 Yakıt miktarının hesabı
8.3.5 Toplam gaz miktarını hesabı
8.3.6 Alev boyu
8.3.7 Külhan boyu
8.3.8 Teorik gaz sıcaklığı
8.3.9 Külhan sonu gaz sıcaklığı
8.3.10 Külhan içindeki gaz hızı
8.3.11 Duvar sıcaklığı
8.3.12 Gaz fazı kalınlığı
8.3.13 2. Çekim sonu gaz sıcaklığı
8.3.14 3. Çekim sonu gaz sıcaklığı
8.4 Mukavemet Hesapları
8.4.1 Kazan manto kalınlığı
8.4.2 Düz külhan et kalınlığı
8.4.3 Cehennemlik et kalınlığı
8.4.4 Ön ve arka ayna et kalınlığı
8.4.5 Aynaların et kalınlığı
8.4.6 Takviye bayrak hesabı
8.4.7 Bayrak adedi
8.4.8 Bulon hesabı
8.4.9 Buhar alma vanası çapı
8.4.10 Besleme suyu sıcaklığı
8.4.11 Besleme suyu vanası çapı
8.4.12 Besleme suyu pompa gücü
8.4.13 Aspiratör gücü hesabı
8.5 Bilinenlerin Tabloda Toplanması
9. KAYNAKLAR
10.TABLOLAR
1.1 Buhar Kazanlarının Tanımı
Buhar yaklaşık iki yüz elli yıldan beri insanlığın hizmetindeki en büyük güçlerden biridir. Buharın sahip olduğu ısı enerjisi; ısıtma, kurutma ve pişirme işlemleri için kullanılabildiği gibi iç enerjisinden yaralanılarak buhar türbini veya buhar makinası gibi güç makinalarında mekanik enerjiye dönüşüm sağlanabilir.
Buhar kazanı; tanım olarak istenilen basınç, sıcaklık ve miktarda buhar üreten bir cihazdır. Bunun için herhangi bir yolla elde edilen ısı enerjisinin kapalı bir kap içindeki sıvıya verilerek o sıvının buharlaşması sağlanır. Buhar kazanlarında buhara verilen ısı enerjisi, genellikle çeşitli yakacakların yakılmasından, nükleer enerjiden, elektrik enerjisinden veya eldeki artık bir ısının uygun bir şekilde değerlendirilmesinden elde edilir. Halen buhar esas olarak fosil yakacakların yakılması suretiyle üretildiğinden, fosil yakacakların yakılması üzerinde durmak gerekir. Buhar kazanlarında buharlaştırman akışkan olarak civa gibi sıvı metallerin de kullanılabilmesine karşın, genellikle üstünlüklerinden dolayı su kullanılır.
Buhar ihtiyacı olan herhangi bir işletmede yeni bir buhar kazanın seçimi veya prosesi yapılmak istenildiğinde, problemin etraflı bir şekilde incelenmesi yapılmalıdır. Mevsimlik değişmeler göz önüne alınarak, öncelikle işletmenin ortalama buhar yükü belirlenmelidir. Eğer buhar kullanılacak işletmenin elektrik ihtiyacı şebekeden alınmıyor veya pahalı ise ısı- güç birleşik sistemin gerçekleştirme durumu araştırılmalıdır.
Ekonomik çözüme ulaşabilmek için;
1) Kazanın kullanılma maksadı,
2) Üretilecek buharın miktarı, basıncı ve sıcaklığı,
3) Besleme suyunun kazana giriş sıcaklığı, sertlik derecesi,
4) Kullanılacak yakacağın cinsi, alt ısıl değeri, analizi, külünün yumuşama ergime
sıcaklığı, fiyatı
gibi esas bilgiler belirlenerek etraflı bir analiz yapılmalıdır
1.2. Su Buharının Termodinamik Özelikleri
ffice" />
Buhar kazanlarında suyun buharlaşma olayı;
A. Buharlaşma sıcaklığına kadar ısınması,
B. Doymuş sıvı fazından doymuş buhar fazına geçmesi,
C. Buharın istenilen sıcaklığa kadar kızdırılması , şeklinde sabit basınçta cereyan eden üç kademeden oluşur.
Bu kademeler de kilogram başına suya veya buhara verilmesi gereken ısılar ve fiziksel özellikler su buharına ait termodinamik tablo veya diyagramlardan bulunabilir. Bu tablolardan seçilmiş bazı karakteristik değerler ve su buharı çevrimi erindeki çalışmalarda önemlidir.
Pratik olmaları nedeniyle su buharına ait bazı deneyler, bağıntılar konuyla ilgili mühendisler tarafından çok kullanılır. Bu bağıntılar yardımıyla yaklaşık hesaplarda hemen sonuca ulaşılabilir.
1.2.1 Dupperet Bağıntısı:
Doyma basıncıyla doyma sıcaklığı arasındaki bağıntılar :
Burada, Ts (°C) su buharını doyma sıcaklığı; Ps (bar) ise doyma basıncı anlamlarındadır. Bu bağıntı %±3'den küçük bir hata ile 1-220 bar arasında kullanılabilir.
1.2.2 Regnault Bağıntısı:
Doyma sıcaklığı ile doymuş su buharının entalpisi arasındaki bağıntıdır,
i "=2535 +1,275 Ts
Burada, i" (kj/kg) doymuş su buharını özgül entalpisini, Ts (°C) doyma sıcaklığını göstermektedir. 20 bar basınca kadar %± 2 hata ile kullanılabilmektedir.
1.2.3 Bertin Bağıntısı:
Doymuş su buharının özgül hacmiyle buhar basıncı arasındaki bağıntıdır.
PS.V" = 2 Burada Ps (bar) doymuş su buharını basıncı, V" (m3/kg) su buharının özgül hacmi anlamlarındadır.
2. Buhar Kazanlarının Elemanları
ffice" />
-Ocak : Yakacakların yakılarak ısı enerjisinin elde edildiği kısım.
-Asıl Isıtma Yüzeyleri : Sıcak duman gazlarıyla buharlaşmakta olan suyun olduğu yüzeyler.
-Kızdırıcı: Doymuş ıslak buharın, sabit basınçta ısıtılarak sıcaklığının arttırıldığı yüzeyler.
-Su Isıtıcıları : Besleme suyunun asıl ısıtma yüzeyine girmeden önce bir miktar ısıtıldığı yüzeyler.
-Hava Isıtıcıları: Yakma havasının duman gazlan ile ısıtıldığı yüzeyler.
-Baca : Duman gazlarını kazandan uzaklaştıran ve çekmeyi sağlayan eleman.
Buhar Kazanı Donanımları
1.Ölçü ve Kontrol Aygıtları
- 2 adet manometre
- 2 adet su düzey göstergesi
- Su ve buhar sayaçları
- Yanma düzengeci
- Gaz çözümleme aygıtı
- Termostatik vana
Genel olarak bir buhar kazanı aşağıdaki elemanlardan meydana gelir.
- 2 adet presostat
ffice" />
- Yakıt ölçeği
- Deprimometre
- Komuta tablosu ve panosu
2.Diğer Donanımlar
- Blöf düzeni
- Vantilatörler
- Hava sürgüleri
- Pompalar
- Süzgeçler
- Motorlu vanalar
- Selenoid vanalar
-Vanalar
Bu elemanlardan başka emniyetli, verimli ve çevreyi kirletmeden çalışmasını sağlamak bakımından buhar kazanlarının üzerine besi cihazları, kızdırıcı, üfleme, dumandan toz alma cihazları, sıcaklık hız ve gaz bileşimini ölçen cihazlar, su arıtma cihazları, emniyet cihazları konulur.
3. Buhar Kazanlarının Sınıflandırılması
Buhar kazanlarını; kullanma yerlerine (sabit, hareketli, deniz tipi, kara tipi), yakacak cinslerine(katı, sıvı, gaz, toz kömürü yakanlar) ve basıncına (alçak, yüksek, kritik üstü basınçlı) göre değişik şekillerde sınıflandırmak mümkündür. Tarihsel gelişim göz önüne alınır ise ve literatüre de uygun olarak buhar kazanları; büyük su hacimli kazanlar, su borulu kazanlar, özel kazanlar, döküm kazanlar ve artık ısı kazanları gibi gruplar altında incelenebilir.
Isı üreteçleri; yukarda tanımlanan buhar kazanları ya da günümüzde kullanılan tanımıyla buhar üreteçleri asıl ısı üreteçlerini teşkil etmektedir.
3.1 Buhar Kazanları Sınıflandırılması, Özellikleri
Değişik süreçler içerisinde; Buhar Kazanları.
1-Basınçlarına göre;
Alçak basınçlı (1 atü nün altında) kazanlar
Orta basınçlı (1 atü nün üstünde) kazanlar
Yüksek basınçlı (2,25 atü nün üstünde) kazanlar
2-Ocak cinsine göre;
İçten ocaklı kazanlar
Dıştan ocaklı kazanlar
ffice" />
3-Kullanılan Yakıt cinsine göre;
Kömür (parça veya toz) yakan kazanlar
Sıvı yakıt yakan kazanlar
Gaz yakıt yakan kazanlar şeklinde sınıflandırılmalarına karşın günümüzde en çok kullanılan sınıflandırma şekli şöyledir.
- Büyük su hacimli kazanlar (alev borulu kazanlar, Alev-duman borulu kazanlar)
- Küçük su hacimli veya su borulu kazanlar
- Özel kazanlar (cebri akımlı, artık ısılı)
Şimdi günümüzde en yaygın tanımlama biçimlerine göre kazan türlerini ele alalım.
3.2 Büyük su hacimli kazanlar :
Kazan hacmine göre su kapasitesinin fazla olduğu kazanlardır. Alev borulu kazanlar ; Daha ziyade imal ve montajı eski tarihli olan bu kazanlar günümüzde kullanılmamaktadır. Bunlar, silindir şeklinde bir gövdenin içine yerleştirilmiş bir yanda iki alev borusundan oluşur. Alev borusunun başlangıcı bir iç ocağı oluşturur
3.3 Alev-Duman Borulu Kazanlar:
Ocak içinde yanan yakıttan oluşan gazların birden çok boru kademesinden geçirilmek suretiyle dışarıya atıldığı kazan tipidir.
Bu kademelerden ilki alev borularını sonraki ise duman borularını oluşturur. Yani ocaktan çıkan gazlar alev borularından geçer, duman sandığından geri çevrilir duman borularının içinden geçip bacaya gider. Sıcak gazlar boruların içinden geçerken ısılarını borunun etrafında bulunan suya verirler.
Yanıcı gazların yere paralel olarak boru İçinde dolaşımlarını yaptıktan bu kazan türüne yatık duman borulu kazanlar denir.
Bu tür kazanlardaki boru kademe sayısı aynı zamanda çekiş sayısını gösterir. Kullanılan borular 3-4 mm kalınlığında 50-80 mm çapında siyah çekme borulardır. Ayna ve diğer cidar kalınlıkları kazanın çalışma koşullarına göre hesapla bulunur.
Duman borulu kazanların diğer bir türüde; günümüzde genellikle, boyahane çamaşırhane ve plastik sanayii İş kollarında kullanılan içten ocaklı, az yer kaplayan, taşınmaya elverişli, güçleri ve verimleri düşük olan Düşey Duman Borulu tipidir.
Bu kazan türü içte bulunan ocak üzerinde birden fazla borunun ocak merkezine dik olarak monte edilmesi İle meydana gelmiştir. Banyo kazan ve termosifonlarının birden fazla borulusu şeklinde örneklenebilinir.
3.4 Alev-Duman Borulu Skoç Kazanları
Bu kazanlar alev duman borulu gemi skoç kazanları ve kara skoç kazanları şeklinde İmal edilmekte ve kullanılmaktadır.
Gemi skoç kazançları; makinalarının çalıştırılması için en fazla 18 atü ve 10 ton/h bu har kapasiteyle çalışırlar
Kara skoç kazanları ise küçük ve orta büyüklükteki tesislerde kullanılırlar. Genellikle üç geçişli olarak yapılırlar fabrika artıklarını yakmak için ön ocaklı olarak yapılanları çok ekonomik çalışma koşulu sağlarlar. Sıcak su veya kaynar su üretimi için kullanılan bu kazanlar yarım silindirik olarak imal edilirler.
Soz konusu projeyi teknik nedenlerden oturu yayinlayamiyorum.
Dowloand bolumune gonderiyorum.Bitirme tezi projesi hazirlayan genc meslekdas aday arkadaslarimiza katkida bulunacaktir.
Selamlar