Konu: LİKİT PETROL GAZI TANKLARI MONTAJ KURALLA
Metal bir tankın toprak içine gömülmesi başlıca iki tip sorunun çözülmesini gerektirir. Bunlardan biri deponun darbe etkilerine karşı korunmasıdır. Öteki sorun ise deponun KOROZYON olarak adlandırılan olayın etkisiyle çürümesine engel olucu önlemlerin alınmasıdır. ŞEKİL 4'te tanıtıldığı gibi SPG tankının YASTIK deyimiyle tanımlanan plastik bir örtü veya kılıfla kuşatılması tankın toprakla temasını büsbütün keseceği için bu iki sorunun da çözümlenmesi olanağını sağlar. Çelik tankın yüzey durumunun kontrol edilmesi için tankla yastık veya kılıf arasında bulunan boşluk hacimleri içinde gezinebilecek şekilde tasarlanmış olan özel bir gezici kameradan yararlanılır. Günümüzde bu teknoloji Fransa'da yalnızca tek bir gaz dağıtım firmasınca uygulanmaktadır. O da PRIMAGAZ firmasıdır. FRANSA ENDÜSTRİ BAKANLIĞI GAZ VE BASINÇLI CİHAZLAR DAİRESİ 7 Ağustos 1993 tarih ve DM-T/P-25553 sayılı kararnamesiyle kontrol sonuçlarından haberdar edilmesi koşuluyla bu firmaya plastik yastıklı SPG gaz tankları kurma yetkisini vermiş bulunmaktadır.
ATG tarafından 1993 yılında NANTE kentinde düzenlenen 110'uncu GAZ KONGRESİ sırasında PRIMAGAZ firması danışmanlarından DANIEL BOUVIER plastik yastıklı gömme tip SPG tankları konusunda teknik açıklamalarda bulunmuş, bu yeni teknolojisinin esaslarını tanıtmıştır. Biz bu yazımızda bu teknolojinin belli başlı özelliklerini belirtmekle yetineceğiz.
a) PLASTİK YASTIK VEYA KILIF
Plastik yastık veya kılıf yüksek yoğunluklu POLİETİLEN'den üretilmekte, birisi alt diğeri üst olmak üzere tıpkı kaymalı yatak zarfları veya burçları gibi İKİ PARÇALI olarak yapılmaktadır. Alt parçanın biçimi genel hatlarıyla deponun biçimine uygundur. Ancak bu parçada gezici nitelikteki kontrol kamerasının hareketine imkan verilmesi amacıyla tankın uzunluğu boyunca bir koridor öngörülmüştür. Ayrıca tankın metalik ayaklarını taşıyan polietilen parçaların yerleşim yuvalan da alt parça üzerindedir. Alt parçanın tabanında da keza ayak biçiminde tabanlıklar vardır. Tank bu ayaklar aracılığı ile doğrudan doğruya beton kaide üzerine oturur.
Tank yastığının üst parçasında iki adet kuyu ya da rögar bulunmaktadır. Bu kuyulardan biri DONATIM ELEMANLARI KUYUSU veya RÖGARI adıyla anılır. Bu kuyu tankın orta kesimindedir. Aşağıda açıklanan donatım elemanları bu kuyu içinde toplanır. Bunların başında DOLDURMA KLAPESİ gelir. ANA GAZ DAĞITIM VANASI, GENLEŞME DONATIMI, SIVI TUTMA KLAPESİ, GÜVENLİK SUPABI ve radyo aracılığı ile uzak mesafelere otomatik olarak sinyal gönderebilen bir SIVI SEVİYE GÖSTERGESİ de bu kuyuda bulunan donatım elemanları arasındadır. Bu kuyunun dip kısmında kuyu ile tankın birleşme kesiminde bir sızdırmazlık contası vardır. Kuyu su geçirmeyen özellikte sürgülü bir kapakla donatımlıdır. Güvenlik supabı aracılığı ile tank içinden gaz çıkışı olması halinde bu gazın kuyudan dışarı çıkabilmesi için kapak üzerinde basınç etkisiyle yerinden fırlaması mümkün olan bir egzost kapağı gerçeklenmiştir.
İkinci kuyu KONTROL KUYUSU deyimiyle tanımlanır. Gezici kameranın içeri sokulması amacıyla öngörülen bu kuyu polietilen yastık veya kılıfla tank arasında bırakılan boşluğa, yani kameranın gezinme dehlizine açılır. Su etkisine karşı yalıtım özelliğine sahip mühürlü bir kapağı bulunan bu kuyu ancak periyodik kontrol işlemleri sırasında yetkili elemanlar tarafından açılır. Alt ve üst yastık parçalarının birleştirilmesi işlemi tankın yerine oturtulmasından sonra gerçeklenir. Keza yüksek yoğunluklu polietilen katkı çubuklarının yardımıyla sıcak hava etkisi altında plastik kaynağı işlemi uygulanır. Yapılan bu kaynak işlemi değişik yöntemlerle kontrol edilir. Yalıtım ölçümleri, numune alma muayeneleri, basınç deneyleri ve ultrason tekniği bunlar arasındadır.
Çelik tankın kontrol edilmesiyle görevli olan kamera alüminyum alaşımından yapılan ve su etkisine karşı yalıtılan bir arabanın içine yerleştirilir. Kamera objektifinin tam karşısında ışık yansımalarına karşı korunmuş olan optik camdan yapılan bir pencere vardır. Aydınlatma amacıyla öngörülen iki flüoresan lambanın karşısında ise saydam bir cidar bulunmaktadır. Kamera arabası bir elektrik motoru ve 4 adet kauçuk devitim tekerleği aracılığı ile yürütülmektedir. Motor ile soğutma vantilatörünün çalıştırılması ve alınan resimlerin iletilmesi için gerekli kablolar bir kanal içine döşeli durumdadır. Arabanın yürütülmesi ve kameranın döndürülmesi uzaktan kumanda yoluyla bir kofra aracılığı ile gerçeklenmektedir. Bir video kaset üzerine kaydedilen görüntüler hemen bir monitör ekranına aktarılarak kontrolden geçirilmekte, bu ilk incelemenin ardından video kaset ikinci kez incelenmek üzere merkez servise götürülmektedir. Olası değişikliklerin ortaya çıkarılabilmesi amacıyla alınan görüntüler daha önceden kaydedilmiş olan görüntülerle karşılaştırılmakta, daha sonra kopyası çıkarılarak öncekilerin yanında saklanmaktadır.
Plastik yastıklı gömme tip SPG sıvılaştırılmış petrol gazı tankları teknolojisi özellikle iki bakımdan yenilik içermektedir. İki parçalı plastik yastık teknolojisi tek başına yeni bir teknolojik çalışma ürünü olduğu gibi, gezici video kamera aracılığı ile yapılan periyodik kontrol işlemleri de başlı başına modern bir teknolojik uğraştır.
Fransa'da faaliyet halinde bulunan gaz dağıtım firmaları, kurdukları gömme tip SPG tankı tesislerinde 30 Temmuz 1979 tarihli kararname hükümlerine uymakta, güvenlik mesafeleri, tankların yeri ve kuyu boyutları konusunda öngörülen önlemleri sistemli bir şekilde almaktadırlar. Ancak şirketler tarafından yayınlanan teknik belgelerde, özellikle tank kuyularını dolgusu konusunda bazı değişik çözüm önerilerinin bulunduğu görülmektedir. Örneğin BUTAGAZ ve ESSO firmaları tarafından çıkarılan teknik yayınlarda 30 Temmuz 1979 tarihli kararname hükümlerine tam olarak uyulduğu açıklanmakta, tankın yuva içine indirilmesinden sonra çukurun elenmiş inorganik dolgu malzemeleriyle doldurulması gerektiği açıkça belirtilmekte, dolgu malzemesi olarak dere veya ocak kumundan yararlanılmasının zorunlu olduğu açıklanmaktadır. ELF ANTARGAZ firması ise 11. 10. 1993 tarihli teknik yayınında kararname hükümlerine tam olarak uyan çözüm önerilerinde bulunduğu halde 2. 6. 1994 tarihinde yayınlanan N105 sayılı teknik belgesinde tank kuyusunun deniz kumu ve kömür cürufu dışında toprak veya kumla doldurulması gerektiğini belirterek dolgu malzemesi olarak toprağın adını da anmaktadır. Dolgu malzemesi olarak kumdan yararlanılması halinde IRMAK VEYA OCAK KUMU kullanıldığı bu yayında da açıkça belirtilmektedir. Öte yandan aynı firma tank yuvası boyutlarının daha büyük tutulması gerektiğini açıklamaktadır. Bu açıklama uyarınca anodların gömüldükten sonra bitki toprağı ile kapatılması için tankın her iki başında 60 (cm) lik bir açıklık bırakılması, bu koşul sağlanamazsa tank yuvası genişlik boyutunun aynı miktarda artırılması gerekmektedir.
TOTALGAZ firması ise kuracağı tesisleri şöyle tanımlıyor: Üç farklı şekilde korunan tek gömme SPG tankı; tanklar hem korozyona engel olan bir katmanla kaplanıyor, hem katodik yöntemle korunuyor, hem de mekanik koruma önlemleri alınıyor. Tank çok güvenli bir şekilde taşınıp yuvasına oturtulduktan sonra ayrıca dolgu malzemesine gerek kalmaksızın kendi toprağı ile besleniyor. Tankın bir kaplama katmanıyla korunmuş olmasından ötürü tank yuvasının İNORGANİK ELENMİŞ KUMLA doldurulması gerekmiyor. Öte yandan öngörülen özel bağlantı sistemi sayesinde tank altına beton kaide yapılması zorunluğu da ortadan kaldırılıyor. PRIMAGAZ firması ise plastik yastıklı gömme tank teknolojisini geliştiren bir kuruluş olması nedeniyle doğallıkla kararnamede öngörülen ELENMİŞ İNORGANİK DOLGU MALZEMESİ kullanılması hükmünün uygulanmasını gerekli saymıyor. Tümü de CFBP adıyla anılan FRANSA BÜTAN VE PROPAN KOMİTESİ üyesi olan gaz dağıtım firmalarının uygulamaları bu doğrultuda yürütülmektedir.
FRANSA ENDÜSTRİ BAKANLIĞI'nın 30 Temmuz 1979 tarihli kararnamesi yarı gömme tip SPG tanklarını da kapsamaktadır. Bu kararnameye göre tankın alt kısmı ortam toprağının en düşük seviyesinin üstünde olmamalıdır. Tankın toprak içine gömülen kısmı tıpkı bundan önceki gömme SPG tanklarına benzer şekilde elenmiş inorganik kumla doldurulmalı, deniz kumu veya kömür cürufu kullanımından kaçınılmalıdır. Bu tankların yer altına gömülü olmayan kısımlarının gözle görünecek biçimde açıkta bırakılması yasaklanmıştır. Tankın yer üstünde kalan bölümünün de inorganik dolgu malzemeleriyle kuşatılarak örtülmesi gerekmektedir. Deponun yanal kısımlarındaki dolgu genişlikleri en azından 100'er (cm), deponun üstündeki dolgu yüksekliği en azından 30 (cm) olmalıdır. 5 Şubat 1991 tarihli değişiklik kararnamesinden önce üst dolgu yüksekliğinin alt sınırı 50 (cm) olarak öngörülmüş bulunmaktaydı. Deponun yanal kısımlarına yüksekliği depo üst seviyesinden 50(cm) daha fazla olan birer koruma duvarının öngörülmesi halinde yanal dolgu genişliğinin 30 (cm) ye indirilebilmesine imkan verilmektedir. Bu ağır koşullar bu teknolojinin benimsenmesini güçleştirmiştir. Öte yandan CFBP FRANSA BÜTAN VE PROPAN KOMİTESİ'nce yayınlanan teknik belgelerde bu yarı gömme tank teknolojisinin adı bile anılmamaktadır. Zaten Fransa'da bu teknolojinin tüm olarak bırakılması yolunda bir eğilimin bulunduğunu ve tüm SPG tanklarının yer altına gömülerek kullanılmasının uygun olduğu yolunda görüşler ileri sürüldüğünü de bilmekteyiz. Ama yine de böyle bir teknolojinin bulunduğunu hatırlatmaktan kendimizi alamadık.
Yere gömülü olan SPG tanklarının katodik yöntemle korunması düşüncesi ilk kez uygulama aşamasına konulduğu zaman bu teknolojiyi ilk öneren kuruluş olan BUTAGAZ firması anodların toprağa, tankın her iki yanına yerleştirilmesi adetini başlatmıştı. Bu tasarım o tarihten sonra CFBP FRANSA BÜTAN VE PROPAN KOMİTESİ tarafından da benimsenmiş, yayınlanan teknik belgelerle resmi bir niteliğe kavuşmuştur. Bu konu CFBP teknik belgelerinde şöyle açıklanmaktadır: Anodlar doğal toprağa, dolgu kumunun dışına yerleştirilir. Katodik koruma yönteminin etkili bir biçimde hizmet verebilmesi için elektrik iletkenlik özelliğinin artırılmasının gerekmesi nedeniyle anodların çevresini kuşatan toprağın bol sulu olması gerekir. Teknik belgelerde böyle bir açıklama bulunduğu halde ELF ANTARGAZ firmasının bir başka yöntemi benimsediğine tanık olmaktayız. Bu firma 2.6.1994 tarihli N105 sayılı teknik yayınında anodların tank yuvasının içine, dolgu malzemesinin bulunduğu bölgeye destek ayakları boyunca enine olarak yerleştirilmesini önermekte, dolgu malzemesi olarak kum yerine toprak kullanımına izin vermektedir. Son olarak, ANOD olarak kullanılan metal kütlelerin düzenleyici bir katmanla korunan MAGNEZYUM esaslı alaşımlar olduğunu da belirtelim. 1100 (Ampersaat /kg) düzeyinde bir elektrik akımı iletebilme kapasitesine sahip olan bu elemanlar tanka yere oranla en azından-850 (mV) luk negatif bir gerilim verebilecek şekilde tasarlanıp boyutlandırılır. Yerin sahip olduğu elektrik geriliminin ölçülmesinde Cn/CuSO4 referans elektrodları kullanılmakta, tank üzerindeki gerilimin yerde ölçülen gerilimden en az 850 (milivolt) daha düşük olması gerekmektedir. İşte ANODLAR'ın kullanılması bu gerilim ya da voltaj farkının sağlanması amacına yöneliktir.
ali orhun
28 Mayıs 2008
28 Mayıs 2008
ali orhun
28 Mayıs 2008
28 Mayıs 2008
DÖKMEGAZ
Dökme gaz LPG sistemi hangi ekipmanlardan meydana gelir ?
1- LPG stoklama tankı ( 1.75 - 10 m3 )
2- I. Kademe regülatörler
3- Bina servis kutusu
4- II. Kademe regülatörler
5- Gaz hattı
| Yer altı | Yerüstü | |
| 1- Keşif | x | x |
| 2- Tank çukurunun açılması | x | |
| 3- Tank zemin betonunun atılması | x | x |
| 4- Tankın sevk edilmesi ve çukura yerleştirilmesi | x | x |
| 5- Sistem montajının yapılması | x | x |
| 6- Katodik korumanın bağlanması | x | x |
| 7- Topraklamanın yapılması | x | |
| 8- Sistemin kontrol edilmesi | x | x |
| 9- Tank çukurunun kapatılması | x | |
| 10- Gaz ikmali | x | x |
Cevap Yaz
Cevap yazabilmeniz için Giriş yapmanız gerekiyor.
Benzer Konular
28 Kasım 2008
Sup marlo
01 Mayıs 2012
04 Şubat 2012
25 Ocak 2012
Dnş VEYSEL BILGIN
02 Aralık 2009
Dnş VEYSEL BILGIN
02 Aralık 2009
Dnş VEYSEL BILGIN
25 Nisan 2008
30 Ocak 2007
01 Mart 2011
Adm Administrator
30 Eylül 2012