gaz yopunluğu havadan hafif olduğundan dolayı boru tesisatlarında bir kazançtır.gaz yoğunluğunun artması basınç kaybına hesaplardakı Ph'a etkisi vardırd iye düşünüyorum.

saygılar...

Resul iyi dusun?

Selamlar

bende iniş çıkışlarda etkisi vardır. ayrıca yoğunluğu arttığından dolayı sürtünme katsayısı artar.

 

Her kosulda havanin yogunlu artsada havadan hafif olacagi mutlaktir.Ancak gazin standart yogunlugunun artmasi relatif yani havaya bagli bagil yogunlugunda artmasina sebep olur.Bagil yogunluk artikca boru icindeki surtunme degerine bagli olmakla birlikte (zenginlesen gaz) itme kuvvetide artar.

50 mbar uzeri Reynoulds formulunde esitligin sag tarafinda katsayinin degerini belirleyen bagil yogunlugun ta kendisidir.Standart yogunluk artikca relatiof yogunluk artacak buna bagli olarak esitligin sagindaki katsayi buyuyecektir.Bu ne demektir?

p1^2- P2^2 = esitligin bu kismindaki degerin buyumesi demektir.Buyuyen deger basinc kaybidir.

Selamlar   

 

Simdi burada cok farkli bir durum daha var.Cografi bolge lokasyon farkliliklarinda bagil yogunluk degisiyor.

Peki relatif yani birimsiz bagil yogunluk neye gore hesaplaniyor?

BAGIL YOGUNLUK= STANDART GAZ YOGUNLUGU/HAVA YOGUNLUGU

O HALDE RAKIM YUKSEKLIGI 1500 METRE OLAN BIR ILDE HAVA YOGUNLUGU NE OLACAKTIR?

DENIZ SEVIYESINDE BULUNAN ILE NAZARAN BU ILIN HAVA YOGUNLUGU DUSECEKTIR.

BU HALDE NE OLUR?

SELAMLAR

DUSUNCE VE KATKI BEKLIYORUM.........

Bana sorarsaniz yerden yukseldikce basinc degiseceginden dolayi cikis basinci da degisecektir. Dolayisla yogunluk da degisecektir. Benim fikrim bu...

Katki icin herkese tesekkurler.

Simdi 50 mbar uzerinde kullandigimiz ana basinc kaybi formulumuzu bir hatirlayalim.

P1²  - P2² = 29,160 x L x Q^1,82 x / D^4,82

Kirmizi renk ile renklendirdigim 29,160 katsayisi nereden gelmektedir.

Asagidaki formule bakacak olursak

(p1^2)-(p2^2)=48600*G*L*Q^1.82/D^4.82

48600*G carpimindan geldigini goruruz.

(Unutmayin L km alinirsa katsayi 48600, metre olarak alindiginda katsayi baslangici 48,6 olur) 

Simdi:

 48600*G  Formulundeki G Dogalgazin relatif yogunlu oldugundan

Relatif yogunlukta 

 G= Standart gaz yogunlugu (m3)/ hava Yogunlugu (m3)

oldugundan

Igdas tarafindan sartnamelerde relatif Yogunluk 0,6 alindigindan formuldeki katsayinin son hali 29,6 olmustur.

Simdi gazin kullanildigi bolgede rakimdan dolayi atm basincinda degisiklik olacagindan :

Nasil bakalim?

 Gazin kullanildigi Loksayon erzurum olsun.Erzurum'un rakim yuksekligi 1853 metre.

p_L =  p_{Lo  x} e ^{(-g.Z)/ (R}_L^.T_L⁾  -  4300  

 

 

 

p_Lo  = deniz seviyesindeki dış hava basıncı

=101320 P_a / 15°C

g        = yer çekimi ivesi 9,81 m/s²

R_L      = havanın gaz sabiti J/kg K

= 287 J/kg K alınacaktır.

T_L      = dış hava sıcaklığı

( 15°C alınacaktır => T_L=288 K )

Z       = jeodezik yükseklik  ( m )

4300    = dış hava basıncının hava şartlarına bağlı olarak dalgalanmasına karşılamak  üzere bir sayıdır. (Pa)

Degerleri yerine koydugumuzda 15 c de Erzurumda atm basinci 770 mb oldugu gorulecektir.

Simdi buna gore:

770 mb = 770*100 Pa

 273+15 = 288 K

Rd=287 J/kg K

P=d*Rd*T

d =P / RT = 77000 / 287 * 288 =0,931 kgm-3 (Buldugumuz deger Erzurumdaki havanin yogunlugudur.)

 

Igdas tarafindan kullanilan formulde gazin standart relatif yogunlugu 0,6 olarak kabul edilmistir.

hava yogunlugu nedir?

1,229 kg/m3 dur.

Oysa Erzurumda hava yogunlugu gercekte nedir?

0,931 kg/m3

Standart gazin yogunlugunu istanbulda 0,78 kg/m3 kabul edildigine gore Erzurum icinde ayni degeri kabul edersek(Botas hatlarinda standart yogunluk aynidir)

Relatif yogunluk= 0,78 (kg/m3) / 0,931(kg/m3)  

esitligine gore :

Erzurumda gazin relatif yogunlugu :0,8378 olur. Bu relatif yogunluk degerini ana formulumuz olan  

(p1^2)-(p2^2)=48600*G*L*Q^1.82/D^4.82 

esitliginde yerine koydugumuzda

(p1^2)-(p2^2)=48600*0,8378*L*Q^1.82/D^4.82

 

(p1^2)-(p2^2)=40717*L*Q^1.82/D^4.82

katsayinin 29160 degilde 40717 oldugu gorulecektir.

Esitligin sag tarafi direkt olarak basinc kaybi degerini belirlediginden katsayinin yukselmesi ile birlikte basinc kayiplarinin artacagi ortadadir.

 

istanbulda kullanilan formullerle Erzurumda cap hesabi yapilmasi son derece yanlistir.

 

SELAM VE SAYGILARIMLA

VEYSEL BILGIN

Simdi Erzurumda olmasi gereken hiz katsayisi nedir ona bakalim?

Ancak ondan once Igdas ve Botas sartnamalerindeki hiz katsayisinin neden farkli oldugunu hatirlamakta fayda vardir.

 

W = 353.677 x Q / (D² x P₂)

   W : Hız (m/sn)      W £ 25 m/sn olmalıdır.

Yukarıda yazılı hız formülü İGDAŞ teknik şartnamelerinde uygulanmakta olan formüldür.Oysaki BOTAŞ teknik şartnamelerinde uygulanmakta olan hız formülü ;

W = 378 x Q / (D² x P₂)

Peki neden bu farklılık?

Bunun sebebi tamamen yerel atmosfer basıncı ile (Yani lokal mahalin deniz seviyesinden yüksekliğine göre) değişmektedir.

Botaş şartnamelerinde uygulanan hız formülünde yerel atmosfer basıncı (Rakım yüksekliği) deniz seviyesindeki yerel atmosfer basıncı  1.01325 barg kabul edilmiştir. Oysaki İGDAŞ şartnamelerinde 378 katsayısı yerine 353.677 katsayısı açıkça görülmektedir.Bunun sebebi istanbulda en yüksek mahalin (yaklaşık 190 metre) kabul edilmesidir.

Sonuç itibari ile hız formülü şu şekilde oluşmaktadır.

Q=AxW

Q=Doğalgaz debisi (m3/h)

A=Boru kesit alan yüzeyi (m2)

W=Gaz hızı m/sn 

 Buna göre ;

A=p . D ²/4    Þ     W=  Q /A 

  Q_Standart = Q_Ö ´ P_Ö  ´ T_r  ´ Z_r

                                    Pr      T_Ö   Z_Ö

Bu denklemde;

Q_S=’’Sm³’’ olarak standart hacim değeri (15°C ve 1,01325 barg)

Q_Ö=’’m³’’ olarak sayaç göstergesindeki tüketim değeri

         (Son okuna değer-İlk okunan değer)

P_Ö =Bir ölçüm periyodundaki ortalama mutlak basınç, barg=  Yerel atmosferik  basınç + Efektif basınç )

Pr  = Referans mutlak basınç = 1,01325 barg  

T_Ö  =Bir ölçüm periyodundaki ortalama mutlak sıcaklık, °K=273,15 +  Efektif gaz sıcaklığı (°C) Efektif gaz sıcaklığı (0°C) kabul edilir.

 T_r  = Referans mutlak sıcaklık ; 288,15 °K =(15 + 273.15)

Z_r  = Referans şartlarda süper sıkıştırılabilirlik katsayısı.

Z_Ö = Ölçüm şartlarında süper sıkıştırılabilirlik katsayısı.

Zr/Zö=1 kabul edilir

W=  Q /A

W= Q_Ö ´ P_Ö  ´ T_r  ´ Z_r

     p . D ²/4x Pr x T_{Ö x} Z_Ö

              W=   4 x Qö x Tr

               p x  D ² x Pr x Tö

Gaz hızı birimi m/sn olduğundan Gaz debisi değeri 3600’e bölünücektir.(1 saat 3600 sn )  

Buna göre:  W= 4 x Qö x Pö x Tr x1000^2

                 p x    D ² x Pr x Tö x 3600

Ayrıca hız formülündeki Boru çapı değeri milimetre olduğundan metre milimetreye dönüştürülecektir. 1metre=1000 mm (Formülde yerine koyulduğu açıkça görülmektedir.

 Buna göre : Botaş teknik şartnamesindeki uygulamaya göre yerel atmosfer basıncı deniz seviyesinde  kabul edilerek tüm sayısal değerler yerine koyulduğunda:

W= 4 x Qö x 1.01325 x 288.15 x1000^2

     p x   D ² x  Pr  x 273.15 x 3600

W = 378 x Q / (D² x P₂) olduğu açıkça görülecektir

Erzurumda ise :

 

W= 4 x Qö x Pö x Tr x1000^2

      p x D ² x Pr x Tö x 3600

 

W= 4 x Qö x 0,770 x 288.15 x1000^2

     p x D ² x Pr x 273.15 x 3600

 

W=287,286*Q / (D^2*Pr)    NOT : Pr = P₂      

 

Degerinde hiz katsayisinin 287,286 oldugu acikca gorulecektir.

 

SELAMLAR

Bu konunun onemle dikkate alinmasini istiyorum.

Selamlar

Deniz seviyesinde 101320 Pa.Erzurum da 77000 Pa. Fark 24320 Pa. Hesapta bir hata var mı? Meteorlojiden bakarark Erzurumda hava basıncı 1021  hPa.Yani 102100 Pa. Tekrar gözden geçirmekte yarar var sanırım.

 

Alıntı Mesaj - yuksel Yazdı: Deniz seviyesinde 101320 Pa.Erzurum da 77000 Pa. Fark 24320 Pa. Hesapta bir hata var mэ? Meteorlojiden bakarark Erzurumda hava basэncэ 1021  hPa.Yani 102100 Pa. Tekrar gozden gecirmekte yarar var sanirim.

Ruzgar basinci ile atmosferin olusturdugu statik basinc ayni degildir.Sizin meterolojiden baktiginiz deger Ruzgar basincidir.

Gaz dagitim sirketleri web sayfalarinda her ay icin k katsayisi ile ilgili yayin yaparlar.Hesaplarda belirleyici faktor olan K katsayisinin Tiprak alti 75 cm sicaklikla birlikte yerel statik atmosfer basinci baz alindigi unutulmamalidir.

Selamlar

Faturalandırmaya Esas Doğal Gaz  Satış  Miktarı ⁷

               Madde 7 – Faturalandırmaya esas doğal gaz satış miktarlarının hesaplanmasında aşağıdaki usul ve esaslar uygulanır.Sayaçlardan ölçülen hacim değeri, otomatik hacim düzelticisi vasıtasıyla veya düzeltme katsayısı (K) ile çarpılarak düzeltilmiş hacme çevrilir. 300 mbar’ın üzerinde doğal gaz kullanan müşterilerin ölçüm sistemlerinde otomatik hacim düzelticisinin bulunması zorunludur. 300 mbar ve altında otomatik hacim düzelticisi bulunmaması halinde, sayaçtan ölçülen hacim değeri aşağıdaki eşitliklere göre hesaplanan düzeltme katsayısı (K) ile çarpılarak bulunur.

          md = ms x K

                    P           Tr            Zr

          K =  ———  x  ———  x  ———

                    Pr           T             Z

          P = Pa + Ps

Burada,

          md : Düzeltilmiş hacim (m³),

          ms : Sayaçtan ölçülen hacim,

          K   : Düzeltme katsayısı,

          P   : Ölçüm basıncı (bar),

          Pa          : Aylık olarak şehir giriş veya diğer ölçüm istasyonuna girilmiş basınç değeri (bara), 

          Pr : Referans şartlardaki basınç (1,01325 bar),

          Ps          : Sayaç ölçüm basıncı (barg),

          T   : Pa değerinin alındığı Meteoroloji İstasyon Müdürlüğünden ilgili şehir için alınmış son on yılın (yoksa ilk ölçümün yapıldığı tarihten itibaren) 75 cm için hesaplanan toprak altı sıcaklık değerlerinin, her tahakkuk dönemi için ayrı ayrı olmak üzere, ortalaması (0K), ön ödemeli sayaçlarda bir önceki aya ait 75 cm için hesaplanan toprak altı sıcaklık değerlerinin ortalaması (0K),

          Tr : Referans şartlardaki sıcaklık (288,15 0K),

          Z    : Ölçüm şartlarındaki sıkıştırılabilirlik,

          Zr : Referans şartlardaki sıkıştırılabilirliktir.

          Zr / Z (sıkıştırılabilirlik oranı) = 1 olarak alınır. 

          Aylık olarak şehir giriş istasyonuna girilen basınç değeri için, ilgili şehrin Meteoroloji İstasyon Müdürlüğünden (Meteoroloji İstasyon Müdürlüğü bulunmaması halinde en yakın şehrin Meteoroloji İstasyon Müdürlüğü’nden) ilgili şehir için alınmış son on yıla ait, yoksa ilk ölçümün yapıldığı tarihten itibaren, ay bazında atmosfer basıncı değerleri ortalaması dağıtım şirketince temin edilir. Bu değer, dağıtım veya iletim şirketi tarafından diğerinin nezaretinde şehir giriş istasyonuna girilir. Diğer ölçüm istasyonlarına aylık basınç girişi için, ilgili lisans sahibince,  istasyon mahallinde ölçtüğü veya en yakın Meteoroloji İstasyonundan alınmış atmosfer basıncı değerlerinin son on yıla ait, yoksa ilk ölçümün yapıldığı tarihten itibaren, ay bazındaki ortalaması kullanılır.

SELAMLAR

yaptığım kalorifer hesaplarında yoğunluktan faydalanarak boru çapında bir diş yükselme yaparak doğal gaz borusnun çapını artırıyorum ve kalorifer borusunun çapını buluyorumm.  burada aslıdan fark edilmeyen şey rakım dğişsede gaz basıncında değişme olmadığıdır. bartrobel 34 abimin dediği çok mantıklı rakım değiştikce basıç değerleride değişşir ama bu açık alanlar için geçerli olması lazım. dışarısıyla bağlantısı olmayan bir sistemde basınç değişimi neden beklenir ??

ayrıca aklıma hep menfezler takılmıştır . farklı bir konu ama neden her eve aynı menfez kullanılır. mutfaktaki alan byüdükçe veya küçüldükçe menfez lerinde çaplarının değişmesi gerekmektedir .

mevcut sistemde değişiklik yapan varmıdır.

yada herkeste aynı menfezmi kullanılmaktadır ???

saygılarımla...