NEDEN 316 L ?
NEDEN 316 L ?
Bütün malzemeler az veya çok korozyona maruz kalırlar. Östenitik paslanmaz çelikler ise korozyonun etkilerine karşı oldukça dayanıklıdırlar. Özellikle baca gazı sıcaklıkları çiğ noktasının altına düştüğü zaman baca gazının yapısına bağlı olarak iki türde korozyon söz konusu olur.
Yakıt yandığında yoğuşan sıvının yapısında sülfirik asit varsa yüzey korozyonu meydana gelir. Bu şekildeki korozyonun doğru malzeme seçimi yapılarak kontrolü kolaydır, bacaya verdiği etkide çok önemli değildir. Yüksek yüzey kaliteli malzeme seçilerek bu etkiler minimize edilebilir.
En önemlisi ise bölgesel (pitting) korozyondur. Bu tür korozyonlar çok kısa zaman içerisinde malzemede derin kraterler açarak malzemenin delinmesine yol açarlar. Bölgesel korozyonların oluşabilmesi için baca gazında halojon bileşimlerin olması gerekir.
Bu halojen komponentler başlıca klor bileşenleridir ve normalde yakıttan değilde yanma havasından ileri gelirler. Yanma havası içerisinde klor bileşenleri olmamasına dikkat edilmelidir. Klor bileşenleri kazan dairesinde temizleme maddelerinden, boyalardan ve buna benzer birçok kimyasal maddeden ileri gelebilir. Bu durumda kazan dairesine taze hava girişi oldukça önemlidir. Aksi takdirde yanma havasında buluna klor, baca içerisinde hidroklorik asite dönüşerek baca iç yüzeylerine etki etmeye başlar.
Diğer bir pitting oluşum nedeni ise yanma sonucu ortaya çıkan NOX’ lerin nitrik asit oluşturmasıdır.Yanma işlemi esnasındaki azot oksitler, ya ısıl birleşmeden (yüksek yanma sıcaklıklarında azot ile oksijenin reaksiyonu),veya yakacaktaki azottan (yakacak moleküllerindeki organik azotun oksidasyonu sonucu) meydana gelir. Tam yanmayı sağlamak ve eksik yanma ürünleri azaltmak gayesi ile fazla hava miktarını ve alev sıcaklığını arttırmak, maalesef NOX miktarını arttırır.
Dur/kalk çevrime (on/off) göre çalışan kazanlarda, bacalar durma aralığında soğurlar. Kazan çalışmaya başlayınca, baca yüzeylerinin çiğ noktası sıcaklığının üzerine çıkana kadar, duman gazı içinde su buharı, bu yüzeyler üzerinde yoğuşur. Baca yüzeylerinin sıcaklıkları, duman gazındaki bileşenlerin çiğ noktası sıcaklığının altında kalması ile yakacak içerisindeki ve yanma ürünlerindeki asitler, yoğuşan nem ile birleşerek bu yüzeyler üzerinde sülfirik asit, nitrik asit ve hidroklorik asitlerin oluşmasına yol açarlar. Baca sistemlerinde izolasyon malzemesinin kullanılması ile asitlerin ve su buharının yoğuşması azaltılarak baca malzemesinin ömrü arttırılabilir. Yüksek verimli, yoğuşmalı kazanlarda verimin %100 civarına ulaşabilmesi için duman gazı sıcaklığının kasıtlı olarak çiğ noktasının altına indirilmesi gereklidir. Bu sistemlerde, yoğuşma etkisi altında kalan yüzeyler, korozyona dayanıklı malzemeden yapılmalıdır.
Pitting şeklinde oluşan korozyonlara karşı molibden içeren paslanmaz çeliğin kullanımının gerekliliği uzun yıllardan beri elde edilen tecrübelerle ve deneysel metodlarla kanıtlanmıştır. Bu durumda % 2,5 e kadar molibden içeren AISI 316 L veya AISI 316 Ti malzemenin kullanımı gereklidir.(Tabloda bu malzemelerin içerikleri detaylıca belirtilmiştir.) Molibden ilavesi, düşük oranlarda bile (%0,2-0,5) kopma mukavemetini, 400-600 0C’ lik sıcaklıklarda sürtünme mukavemetini yükseltir. Taneyi inceltip sertleşmede kritik soğutma hızını azaltır. Korozyon etkisi sadece malzeme ile ilgili olmayıp izolasyon kullanımı, baca dizaynı ve baca elemanlarının seçimi ile doğrudan ilgilidir. Bunlara ek olarak kaynak tekniği, sac büküm ve form verme tekniği de korozyonun oluşumunda önemli faktörlerdir.
Malzeme | İçeriği | % C max | % Cr | % Mo | % Ni | % diğer |
AISI 316 L | X2CrNiMo 17 13 2 | 0,03 | 16,5-18,5 | 2-2,5 | 11-14 | - |
AISI 316 Ti | X6CrNiMoTi 17 12 2 | 0,08 | 16,5-18,5 | 2-2,5 | 11-14 | Ti5x%C-0,8 |
Tablo : Baca yapımında kullanılması gereken paslanmaz çelik malzemelerin içeriği
Kaynak prosesinde koruyucu gaz kullanarak 316 L veya 316 Ti paslanmaz çeliğin ek bir dolgu malzemesi kullanmadan ergitilerek otomatik TİG kaynağı(robot kaynağı) ile bileştirilmesi bacanın kaynak bölgelerinde homojen bir yapının oluşmasına, neticede korozif etkilerinde kısmen azaltılarak bacanın sağlıklı, uzun ömürlü olmasına neden olacaktır.
Sonuç :
1. Paslanmaz çelik baca uygun malzemeden yapılmalıdır.(316 L veya 316 Ti)
2. İzolasyon malzemesi kullanılmalıdır.(Kayayünü)
3. Tam yanmanın sağlanması için çekiş ölçümleri yapılarak basıncın sabit tutulması için sekonder hava klapesi veya çekişin her şartta kontrol edilebilmesi için otomatik kontrollü bir fana ihtiyaç vardır.(Tam yanmanın olmaması asitlerin oluşumunu arttıracaktır.)
4. Baca çapının uygun hesaplanması, baca elemanlarının uygun kullanımı ile baca konstrüksiyonunun sağlıklı oluşturulması(Baca içerisinde pozitif basınç oluşturacak elemanların kullanılmaması, bacanın ısıl genleşmeleri kompanze edebilmesi, kondenzasyon ve temizleme kapaklarının uygun yerleştirilmesi), sızdırmazlığın sağlanması (silikon kullanımı), baca şapkasının ters rüzgarlara karşı direnç gösterecek şekilde dizayn edilmesi,kazan tipine göre uygun baca konstrüksiyonu (atmosferik brülörlü veya fanlı brülörlü), baca içerisinde vibrasyon, ses ve rezonansın oluşmamasının dikkate alınması.
5. Paslanmaz çelik kaynağının kaynak bölgesini deforme etmeden uygun yapılması. (Torcun sabit hız ve doğrusal ilerlemesi).
6. Kazan dairesinin havalandırmasının uygun yapılması.(Taze hava girişinin sağlanması-gerekirse fanlı havalandırma yapılması.)
- 19 Cevap
- 4
- 10917
03 Mart 2010
03 Mart 2010
Üstadım Veysel Bey,
DG da kulanılan S/S malzeme hakkında ,bilgilerimizi tazeleme fırsatı verdiniz.Şahsım adına teşekkür ederim.
Yüreğine,emeğine ve eline sağlık,
Saygı ve Sevgilerimle,
Sayın Bartrobel34 ,
Yayınladığınız yazılara lütfen kaynaklarını da yazın.
Emriniz olur. Baskaca bır talimatınız varmıydı.
Terbıyemı vede nezaketımı bozmak ıstemıyorum.
Lutfen özellıklede konu bu sıtede sahsım ise siz dahıl asla kimse emir kipinde bir talimat verir gibi istekte bulunmayınız hatta buna kesınlıkle tenezzul dahı etmeyınız.
yazıların kaynagı BARTROBEL34
10 Mart 2010
Veysel Bey paylaştığınız bilgiler için teşekkür ederim. Ben de bilgilerimi sizin sayenizde taze tutma imkanı buluyorum.
Saygılar.
10 Mart 2010
Veysel Bey,
"Emriniz olur. Baskaca bır talimatınız varmıydı.
Terbıyemı vede nezaketımı bozmak ıstemıyorum.
Lutfen özellıklede konu bu sıtede sahsım ise siz dahıl asla kimse emir kipinde bir talimat verir gibi istekte bulunmayınız hatta buna kesınlıkle tenezzul dahı etmeyınız.
yazıların kaynagı BARTROBEL34 "
Sayın Veysel Bey,
- amacım terbiyesizlik etmek değildi, olsaydı Sayın demez, lütfen demezdim !
-arasıra girdiğim bu sitedeki bilgi paylaşımları hoşuma gidiyor ve destekliyorum.
ara sıra da olsa bende yazı ve dökümanlarımı paylaşıyorum.
-Yukarıdaki yazınız için de beni tanımadığınızı düşünerek düzeltme bekliyorum.
-Kısaltılmış baca hesabıda İGDAŞ şartnamesi için tarafımdan hazırlanmıştır.
-Bacader.org sitesindeki teknik bilgiler de tarafımdan hazırlanıp herkesin bilgisine, kullanılmasına açılmıştır.
-Ben de emeğe saygı diyorum. İsmim önemli değil ama kaynak belirtebilirsiniz: bacader sitesi, İgdaş teknik şartnamesi vb...
-Sitemizden alıntı yaptınız ve ilk sayfadaki aşağıdaki metni de okumuşsunuzdur.
Ürünlerimiz, geçme ve bağlantı detaylarımız, taşıyıcı sistemlerimiz, şapkalarımız, özel elemanlarımız patentlidir. Tüm dokümanlarımız, kataloglarımızdaki ve broşürlerimizdeki ile sitemizdeki bilgiler izinsiz kopyalanamaz çoğaltılamaz, yasalarla tüm hakları korunmaktadır.
http://www.rotek.com.tr/teknik/default.asp?kategori=316
Sayın BACACI,
Öncelıkle aldıgımız terbıye ve meslekı ahlak geregı bızlerde emege saygı dıyoruz. NEDEN 316 L konu baslıgı altında yayınladıgım yazı sızın sıtenızden alıntı degıldır. Kı oyle de olsa yazının bılımsel lıteraturunde gorulecegı uzere salt sahsıma munhasır olmadıgı da bellıdır.Ayrıca soz konusu bılgıyı yada bılgılerı tıcarı amac ıcın kullanmadıgımız ve kullandırmadıgımız bellı oldugu gıbı amacımızın meslekdaslarımıza ve genc muh, teknıker arkadaslarımıza bılgı ve ufuk kazandırmak oldugu açıkça bellıdır. Ben bu sitede yaptığım aratsırmalar basvurdugum kaynaklar ve yayınladıgım bılgılerden dolayı sayısız tehdit aldım. Yazınızın altında yayınlamıs oldugunuz kopyalanamaz haklar ve yasalar gıbı ıfadelerı yine tehdıt olarak algılıyorum.
Kabahatiniz özrünüzden büyük oldu diye düşünüyorum.
Olmadı şık kalmadı Sayın Meslekdaşım. !!! Googlda geniş bir araştırma yapmış olsaydınız bu yazının aslının bilimsel makalelerden ortaya çıkmış olduğunu ve aslında sizin sitenizde bulunan bu yazının da alıntı olduğunu görürdünüz. Ki aynı yazıyı 1 yıl önce başka bir konu başlığı altında yayınlamış ve sonucu sizinde uzak olduğunuz başka bir önemli konuya bağlamıştım. Yazının kaynagı yada benım senın gıbı kısır ve gereksız çekışmeler yerıne sahsınızın deyımı ıle ara sıra yayınlamıs oldugunuz bılgı, düşünce ve dokumanlarınızı bilimsel dialektik anlayışı ile bu konu başlıgı altında da katkı amacı ıle ıfade etmenızı beklerdım.Gizli tehdıt degıl!!!!
Veysel BİLGİN
10 Mart 2010
Sayın Veysel BİLGİN,
Anlaşılan bu konu uzayacak, sizinle aynı dili konuşamayacağım.
Yazı tarafımdan 2001 senesinde 3 farklı kaynaklardan derlenerek hazırlanmış ve kitap içindeki bir bölümdür.Bölüm 2.2 de vardır. ( GÖK, E.,2001.Çelik Bacaların Tasarımı ve Oluşabilecek Problemlerin Çözümleri,İstanbul )
Bilgi saklasam, dergilerde bu yazı yayınlanmazdı.
Bilgi paylaşımına asla karşı olaman. Tam tersi baca konusundaki paylaşılan her doğru bilgi taraftarıyım. Bu platformlar da tartışma noktası olmamalı..
Kaynaklar illa özünü göstermesi gerekmez, site ismi , teknik dergi vb.. belirtebilirsiniz. Sizi küçültmez.
Konuyu gereksız yerlere tasımayınız .
Begenmedıgınız bu platform aynı zamanda tartısma zemınıdır.
10 Mart 2010
Yukarıdaki tartışmaların uslubunu onaylamamakla birlikte bir katkı koymak istedim.
http://www.tekgaz.com.tr/neden316.asp
Neden 316L? yazısına yukarıdaki linktende ulaşılabilir. Ergün Bey le ilgili bir sayfa mı bilemiyorum. Konunun sonunda kaynaklar olarak aşağıdaki metin var.
Kaynaklar :
1-Ashrae Temel El Kitabı
2-Raab yayınları
Yukarıdaki tartışmaların uslubunu onaylamamakla birlikte bir katkı koymak istedim.
Üzdünüz bizi Sayın Yuksel.....
Üslubumuz sizlere zul geliyorsa platformu bir daha dönmemek üzere terketmesini de biliriz.
10 Mart 2010
11 Mart 2010
Cevap Yaz
Cevap yazabilmeniz için Giriş yapmanız gerekiyor.
