BİNALARDA DOĞALGAZ TESİSATI VE YAPILAN HATALAR

ÖZET
Ülkemizde 1980'lerin ikinci yarısında kullanımına başlanan doğalgazın, halen yetersiz yasal mevzuat, eğitim ve tanıtım faaliyetleri nedenleriyle özellikle binalarda ısıtma amaçlı kullanıma sunulması süresince bazı belirgin hatalar yapılmaktadır. Doğalgazın iyi tanınması, gelişmiş ülkelerdeki yasal mevzuatlar ve teknolojiler, tüketici bilinci v.b. hususlar detaylı olarak incelendiğinde özellikle çevre kirliliği açısından diğer fosil yakacaklara göre çok temiz ve diğer enerji kaynaklarına göre daha ucuz olan bu yakıtın, doğru teknolojilerle ve standartlara uygun şekilde tesis edilmiş sistemlerde kullanıldığında insan hayatını kolaylaştırıcı bir faktör olduğu ve ülke ekonomisine olan katkısı açıkça görülmektedir. Çok geniş bir inceleme alanı olan doğalgaz konusunda bildiri kapsamında bazı genel bilgilerden sonra binalarda doğalgaz tesisatları ve yapılan hatalar incelenmeye çalışılmıştır.

GİRİŞ
İnsanoğlu tarafından binlerce yıldan beri bilinmesine rağmen, doğalgazın yaygın olarak kullanılması 1960'lı yıllardan sonradır. Organik teoriye göre, diğer fosil yakacaklar gibi, doğalgazda milyonlarca yıl önce yaşamış bitki ve hayvan artıklarından oluşmuştur. Yeryüzü kabukları arasına gömülen bu artıklar, basınç ve ısı etkisiyle, kimyasal değişikliklere uğrayarak doğalgazı meydana getirmiştir. Doğalgaz petrol ile birlikte veya bağımsız olarak bulunabilir.

Doğalgaz ilk defa yakacak olarak ; Çin'de Shu Hanedanlığı'nda (M.S. 221-263) tuz üretimi için kullanılmıştır. Doğalgazın ilk modern üretim ve tüketim tekniklerine A.B.D'de rastlanılmaktadır. İlk endüstriyel kullanım ise 1841yılında yine A.B.D.'nin Batı Virginia eyaletindeki tuz üretim tesislerinde görülmüştür. Evlerde geniş kapsamlı kullanım 1880'li yıllarda A.B.D.'nin Pennsylvania eyaletinde gerçekleşmiştir.

DOĞALGAZIN ÖZELLİKLERİ
Doğalgaz renksiz, kokusuz ve zehirli olmayan bir gazdır. Ticari kullanıma arz edilen doğalgazda genellikle % 80-95 metan (CH4) , % 5-10 etan (C4 H10) ve propan (C3 H gibi hidrokarbonlar mevcuttur. Geri kalan yüzde ise genellikle azot (N2), karbondioksit (CO2), hidrojensülfür (H2S) ile helium (He) gazlarından oluşmaktadır. Doğalgazın alt ısıl değeri 30 - 45 MJ/Nm³, havaya göre yoğunluğu 0.58 - 0.79 (Hava=1.0) arasındadır. Doğalgaz mavi alevle yanar ve hava ile belirli oranda karıştığında patlama özelliği vardır (% 5-15 arasında). Doğalgaz içinde yanmayan madde bulunmadığı için tümü yanar, hava ile çok iyi karışabildiğinden hava fazlalık katsayısı bir civarındadır. Yanmamış yakacak kaybı yoktur. Baca kaybı ise diğer yakacaklara göre çok düşüktür. Eğer doğalgaz rezervinde kükürt var ise, üretilen gazda da Hidrojensülfür görülür. Bu bileşenin dağıtım şebekesinde ve kullanım yerlerinde meydana getireceği korozyonu önlemek amacıyla doğalgaz şebekeye verilmeden önce genellikle temizlenir.

GÜNÜMÜZDE DOĞALGAZ
Günümüzde doğalgaz yakacak ve hammadde olarak çeşitli alanlarda kullanılabilmektedir. Yakacak olarak,termik santrallarda elektrik enerjisi üretimi için, endüstri kuruluşlarında ısıtma, kurutma, pişirme ısıl işlem fırınlarında, kaynak işlemleri ve buhar üretimi için; konut ve işyerlerinde ise sıcak su, pişirme, kurutma, ısıtma ve soğutma işlemleri için doğrudan doğruya kullanılabilir. Doğal gazın bileşiminde bulunan hidrokarbonlar nedeniyle, sanayide amonyak, metanol, hidrojen ve petrokimya ürünlerinin sentezinde, mürekkep, zamk, sentetik lastik, fotoğraf filmi, deterjan, boya, dinamit, plastik,antifriz ve gübre gibi maddelerin üretiminde doğalgaz doğrudan hammadde olarak kullanılır. Bugün dünyadaki metanol üretiminin % 70'i doğalgaz ile sağlanmaktadır. Diğer taraftan özellikle A.B.D'deki Kansas, New Mexico, Oklohama, Texas ve Utah'daki kuyulardan çıkarılan doğalgaz içinde %2 ile 7 helium bulunması nedeniyle, buralardan elde edilen doğalgaz helium üretiminin ana kaynağını oluşturmaktadır.

1996 yılı itibariyle dünya doğalgaz rezervi 142 trilyon m³ olarak tahmin edilmekte ve en büyük rezerv % 42 ile Bağımsız Devletler Topluluğu'nda (% 90 Rusya Federasyonu, % 10 Türkmenistan) bulunmaktadır. Bu ülkeyi İran(% 13), A.B.D (% 15), Katar (% 4), Cezayir (% 3), Norveç, Hollanda, Suudi Arabistan, Nijerya, Venezuella, Endonezya, Mısır, Kanada, Meksika ve İngiltere izlemektedir.

Günümüzde doğalgaz, boru hatlarıyla gaz olarak veya sıvılaştırılmış olarak (LNG) denizyolu ile nakledilerek kullanıcılara ulaştırılabilmektedir.1960'lı yıllardan itibaren birçok ülkede yaygın olarak kullanıma sunulan doğalgaz tüketimi Avrupa'da 1996 yılında 470 milyar m³ olarak gerçekleşmiştir. (Türkiye'de 1996 tüketimi 7,9 milyar m³'dür). Toplam enerji tüketiminin % 20'sini teşkil eden bu rakamın, 2010 yılında 650 milyar m³ ile %35'e ulaşması beklenmektedir.

Ülkemizde Trakya ve Mardin Çamurlu'da yaklaşık 14-15 milyar m³ doğalgaz rezervi mevcuttur. Rusya'dan doğalgaz ithali öncesi Hamitabat doğalgazı bazı sanayi tesislerinde kullanılmaya başlanmıştır. Özellikle büyük şehirlerdeki hava kirliliğini önlemek ve sanayide doğalgazın avantajlarından yararlanmak amacıyla kapsamlı çalışmalara 1980'li yılların başında başlanmıştır.

Sovyetler Birliği ile 18 Eylül 1984 tarihinde imzalanan, 25 yıl süreli doğalgaz sevkiyatına ait anlaşmaya göre ticari anlaşmanın yapılması görev ve yetkisi BOTAŞ ve SOYUZGAZ EXPORT'a verilmiştir. 14 Şubat 1986 tarihinde de bahse konu iki şirket arasında 25 yıl süreli ticari anlaşma imzalanmıştır.

İthal doğalgaz ilk olarak Haziran 1987'de TEK Hamitabat Kombine Çevrim Santralında kullanılmaya başlanmıştır. Bunu Temmuz 1988'de İGSAŞ'da hammadde olarak (gübre üretiminde), Ağustos 1988'de Ambarlı Kombine Çevrim Santralında elektrik üretimi için kullanımlar takip etmiş ve 1988'in sonlarında Ankara'da konut sektöründe kullanıma başlanmıştır. Gaz arzının sürekliliğini ve güvenirliliğini sağlamak için, arz kaynaklarını çeşitlendirme çalışmaları çerçevesinde ise Cezayir ile sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) alımı amacıyla 14 Nisan 1988 tarihinde 20 yıl süreli bir anlaşma imzalanmıştır. Doğalgaz ithalinin yıllara göre artışını ve kullanımının sektörel dağılımı aşağıdaki tablolarda verilmiştir.

1992'de İstanbul ve Bursa'da, 1996 yılında da Eskişehir ve İzmit'te doğalgaz kullanılmaya başlanmıştır.2010 yılına kadar oluşabilecek doğalgaz talebini karşılamak üzere Botaş tarafından doğalgaz temini amacıyla çalışmalar devam etmekte olup, BOTAŞ'ın 1997-2010 yılları arasında ülke ihtiyaçlarını gözönüne alarak hazırladığı gaz arz miktarlarına göre planları Tablo 3'de belirtilmiştir.

TABLO 3 : BOTAŞ'ın 1997-2010 Yılları İçinTürkiye Doğal Gaz Arz Miktarları Projeksiyonu (Milyon m³)
	KONTRATA BAĞLANMIŞ MİKTARLAR					GÖRÜŞÜLEN		PLANLANANA		TOP.
	RUSYA	RUSYA				İLAVE MİKTARLAR		İLAVE MİKTARLAR		ARZ
YILLAR	FED.	İLAVE	CEZAYİR	NİJERYA	İRAN	RUSYA	KATAR	YEMEN	MISIR
		(BATI)				İLAVE(DOĞU)		II.LNG	III.LNG
1997	6000	500	4000	0	0	0	0	0 Son Cevap: ali orhun 20 Cevap 0 Beğen 23534 Kitap Cevaplar Cevap Yaz 1 2 ocean82 05 Ağustos 2006 ellerin dert görmesin.... 0 Beğen Alıntı Yap arandur 05 Ağustos 2006 Mükemmel bir kaynak olmuş. Paylaşan arkadaşın ellerine sağlık. 0 Beğen Alıntı Yap Supervisor marlo 07 Ağustos 2006 Teşekkürler arkadaşlar... 0 Beğen Alıntı Yap demir_mahmut 27 Ekim 2006 gösterdiğiniz ilgi ve göndediğiniz bilgileren dolayı teşekkürlerimim sunuyorum. tatlı çalışmalar. 0 Beğen Alıntı Yap ali orhun 09 Ağustos 2009 Bu konuda katı sunan süpervizörümüz marlo'ya şahsen teşekkür ederim. Forum konusunun tartışılmaya devam edilmesini öneririm. 0 Beğen Alıntı Yap cantekinulukaya 10 Ağustos 2009 Çok güzel bir çalışma.Tebrik ederim. 0 Beğen Alıntı Yap delta_81 10 Ağustos 2009 resimler gözükmüyor bendemi bi sorun var ?\r \r Emeğin için teşekkürler 0 Beğen Alıntı Yap kama 10 Ağustos 2009 bilgiler ve emeginiz için teşekkürler. 0 Beğen Alıntı Yap serdaruklimek 11 Ağustos 2009 tesekkurler... 0 Beğen Alıntı Yap ali orhun 19 Mayıs 2010 Değerli Site Arkadaşlarım, Lütfen ben yanlışsam beni düzeltiniz,BİNA İÇİ TESİSATDA ISLAK ZEMİNLER HARİÇ, BANYO,WC vb, DOĞAL GAZ BORUSU , -YETERLİ HAVALANDIRMA SAĞLANIRSA VE SIVA ÜSTÜ OLMAK ŞARTLARIYLA,BİNA İÇİNDE  YATAK ODASINDAN BİLE GEÇİRİLEBİLİNİR. FARKLI GAZ DAĞITIM ŞİRKETLERİNİN YAKLAŞIMI NASIL? TEŞEKKÜRLER...     0 Beğen Alıntı Yap ali orhun 19 Mayıs 2010 İç tesisat hatları; aydınlık, asansör boşluğu havalandırma, duman ve çöp bacaları ile davlumbaz içinden geçirilmemelidir. 0 Beğen Alıntı Yap abcd 19 Mayıs 2010 İç tesisat d.gaz boruları banyo wc gibi ıslak zeminlerden geçirilebilir.Borular boyatılararak yani izole edilerek  bu mahallerden tesisat çekilebilir. 0 Beğen Alıntı Yap ali orhun 25 Mayıs 2010 Islak zeminlerden boru geçirilmesini bazı gaz dağıtım şirketleri şartlı kabul ediyor veya etmiyor.Bu konudaki görüşleriniz ve alınması gereken önlemler teşk 0 Beğen Alıntı Yap ali orhun 19 Ağustos 2011 Evet...Lütfen görüşleriniz... 0 Beğen Alıntı Yap liberal_makina 19 Ağustos 2011 bildiğim kadarıyla tek parça olacak ve dışında da bir büyük çap boruyla kılıflanacak. uçlar usulüne uygun mastiklenecek...\r ama bir türlü uygulayamadım... 0 Beğen Alıntı Yap 1 2 Cevap Yaz Cevap yazabilmeniz için Giriş yapmanız gerekiyor. Benzer Konular mssarihan 04 Ekim 2007 DOĞALGAZ DAĞITIM ŞİRKETLERİ Dnş VEYSEL BILGIN 04 Kasım 2008 Resimlerle Mekanik Tesisat Hatalari? Uzm trojan47 29 Mart 2021 Stokerli Kazan İle Yapılan Örnek Proje Varmı? burcuniq 10 Eylül 2014 Konteynerda doğalgaz tesisatı ozan82 28 Aralık 2006 kalorifer tesisatı projesi Adm Administrator 25 Şubat 2016 Sakarya’da 3 ilçede doğalgaz bulundu SD1 08 Şubat 2016 zeta cad proje gönderme serhattt 27 Mart 2007 Eğitim: ENDÜSTRİYEL DOĞALGAZ DÖNÜŞÜMÜ UYG Sup marlo 28 Haziran 2008 DUYULUR ISI ORANLARININ ANLAMI VE KULLANI Dnş VEYSEL BILGIN 09 Nisan 2009 Tesisatlardaki Teknik Hatalar!!!!!