merve
merve
03 Kasım 2005

Doğalgaz da Kullanılan Teknik Terimler

  • Dağıtım Şebekesi: Doğal gazın kent girişinden alınarak doğal gaz verilecek sokak ve caddelere döşenen yeraltındaki gaz boru hatlarının tümüdür.
  • Servis Hattı: Dağılım şebekesinden servis kutusuna çekilen branş hattıdır.
  • Servis Kutusu: Servis hattının bitiminde 300 mbar (milibar) yada 21 mbar'lık bina regülatörü ve regülatör bataryası ihtiva eden kutudur.
  • Servis Regülatörü: Şebeke gaz basıncının, bina kullanım basıncına (21 veya 300 mbar) indirilmesini
    sağlayan basınç düşürücüdür.
  • Bİna Gaz Tesisatı: Yapı girişindeki servis kutusundan, abonenin gaz cihazlarına kadar olan tüm gaz boruları ile atık (yanmış) gaz çıkışı borusu, havalandırma sistemleri, gaz emniyel cihazları ve bacaların tümüdür.
  • Bina Bağlantı Hattı: Servis regülatör ile bina girişindeki ana kapama vanasına kadar olan hattır.
  • Kolon Hattı: Bina girişindeki ana kapama vanasından gaz sayacı giriş vanasına kadar olan tesisat bölümüdür,
  • Tüketici Sayacı: Tüketilmek (yakılmak) üzere tüketim mahalline sevk edilen gazı ölçmekte kullanılan cihazlardır {TS 8415, TS 5910, TS 5477).
  • Tüketim Hattı: Sayaçtan en son ayırım hattına kadar olan hattır.
  • Ayırım Hattı: Tüketim haltı ile cihaz bağlantı haltı arasındaki hatlır.
  • Cihaz Bağlantı Hattı: Cihazın gaz girişi ile ayırım hattını birleştiren esnek veya sabit bağlantı hattıdır.
  • Sayaç Sonrası Gaz Hattı (Tüketim Hattı): Gaz sayacı ite brülör servis vanası arasında çekilen gaz boru hatlıdır.
  • Pislik Tutucu (Filtre): Gaz tesisatından akan yabancı maddeleri filtre etmek amacı ite kullanılan elemandır.
  • Brülör Servis Vanası: hirüiöre giden gazı kesebilmek üzere brülör gaz gurubu öncesine konulan küresel vanadır.
  • Test Nipeli: Sızdırmazlık testi, bakım ve ayarlar sırasında yapılacak basınç ölçümlerinde kullanılmak amacı ile aksesuarlar ve boru hatları üzerine konulan elemanlardır.
  • Brülör Gaz Armatür Gurubu: Brülör gaz işletme ve emniyet elemanlarından (küresel vana, manometre , filtre, minimum gaz basınç presostatt, maksimum gaz basınç presostalı, selenoîd vanalar, vb.) oluşan armatür gurubudur.
  • A Tipi Cihazlar (Bacasız Cihazlar): Yanma için gerekli havayı bulundukları ortamdan alıp yanmış gazları yine aynı ortama veren cihazlardır.
  • B Tipi Cihazlar (Bacalı Cihazlar): Yanma için gerekli olan havayı bulundukları ortamdan alıp, yanmış cazları uygun bir baca vasıtası ile dışarı atan cihazlardır.
  • C Tipi Cihazlar (Denge Bacalı Cihazlar): Yanma için gerekli havayı dış ortamdan alto ,atık gazları yine dış ortama veren cihazlardır.
  • Şofben : Sürekli akış halindeki kullanma suyunu ısıtan cihazdır.
  • Termosifon : Deposundaki suyu ısıtan cihazdır.
  • Kombi : Sürekli akış halindeki kullanma suyunu ve kalorifer tesisatının suyunu ısıtan cihazdır.
  • Kazan : Binanın ısıtılmasında kullanılacak stcak su veya buhar üreten, bazı hallerde kullanma amaçlı sıcak suyu da temin eden bir sıcak su üreten cihazdır.
  • Kat Kaloriferi : Bireysel ısıtma sistemlerindeki kalorifer tesisatı suyunu ısıtan cihazlardır.
  • Soba , Şömine vb.: Gazı yakarak elde ettiği ısıyı doğrudan ısıtma yüzeyleri üzerinden ortama veren cihazlardır.
  • Hava ısıtıcısı : Isıtma amaçlı sıcak hava üreten cihazlardır.
  • Brülör : Gaz tüketim cihazlarında bulunan üflemeli veya atmosferik gaz yakma cihazıdır.
  • Yanmış Gaz Klapesi : Bacada veya yanmış gaz kanalında termik veya mekanik olarak çalışan bir klapedir.
  • Atık Gaz Çıkış Borusu ( Duman Kanalı): Gaz tüketim cihazı ile baca arasındaki irtibatı sağlayan daire, kare veya dikdörtgen kesitli baca bağlantı kanallarıdır.
  • Atık Gaz Bacası : Gaz tüketim cihazlarında yanma sonucu oluşan atık gazların atmosfere atılmasını sağlayan bacadır.
  • Atık Gaz Akış Sigortası: Alık gaz borusuna / kanalına monte edilen ve bacada meydana gelen kuvvetli çekiş ve geri tepme durumlarında gazı kesen emniyet tertibatıdır.
  •  Etkili Baca Yüksekliği: Atık gazın bacaya girdiği nokta ile baca ağzı ( atık gazın bacayı terk ettiği ağız ) arasındaki yükseklik farkıdır ( TS 11386, TS 11388, TS 11389).
  • Müstakil (Bireysel ) Baca : Tek bir birime hizmet vermek üzere inşa edilmiş, binanın bir kalından çatının üstüne kadar çıkan ve diğer katlarla bağlantısı olmayan bacadır.
  • Adi Baca: Birden fazla birime hizmet vermek için inşa edilmiş, her katta cihazların doğrudan Bağlandıkları bacadtr (doğal  gaz baca bağlantıları kullanılmaz ).
  • Ortak Baca ( Şönt Baca ): Çatı üstüne çıkan bir ana baca île cihazın bağlandığı kattan bir kat yukarıda ana baca ile birleşen ve ana bacaya paralel bacalardan oluşan ve birden fazla birime hizmet vermek için inşa edilmiş bacadır.
  • Tabii Havalandırma Sistemi : Kazan dairesi havalandırmasının dış atmosfere açık bölümden tabii olarak yapılmasını sağlayan sistemdir (kanal, menfez vb.).
  • Cebri Havalandırma Sistemi : Kazan dairesinin alt ve üst havalandırmasının cebri olarak , vantilatör, aspiratör ve havalandırma kanallarıyla sağlayan sistemdir.
  • Alt Havalandırma : Kazan dairesi için gerekli hava miktarını ve brüiör yakma havasını (taze havayı) sağlayan sistemdir.
  •  Üst Havalandırma : Kazan dairesi içinde oluşan pis havanın atılmasını sağlayan sistemdir.
  • Isı Gücü: Su, buhar veya hava gibi bir ısı taşıyıcı akışkana, bir ısı üreticisi tarafından birim zamanda (bir saatte) aktarılan yararlı ısı miktarıdır (KW,kcal/h).
  • Bina Tüketim Değeri: Bir binada bulunan bütün cihazlar tarafından saatte, aynı anda lüketi leb ileceği kabul edilen ve bina tesisatı boyutlandırılmasında kullanılan maksimum gaz debisidir.
  • Abone Tüketim Değeri : Bir abone tarafından bir saatte tüketilebileceği kabul edilen maksimum gaz debisidir.
  • Üst Isıl Değeri: Belirli bir sıcaklık derecesinde bulunan nm3 gazın tam yanma için gerekli minimum hava ile karıştırılarak herhangi bir ısı kaybı olmadan yakıldığında ve yanma ürünleri başlangıç derecesine kadar soğutulup karışımdaki su buharı yoğuşturulduğunda açığa çıkan ısı miktarıdır (Sembolü H0,bi-
    rimi kcal/nm3tür)
  • Alt Isıl Değer: Belirli bir sıcaklık derecesinde 1 Nn3 gazın, tam yanma için gerekli minimum hava ile karıştırılarak herhangi bir ısı kaybı olmadan yakıldığında ve yanma ürünleri, karışımdaki su buharı yoğuş-lurulmadan başlangıç sıcaklığına kadar soğutulduğunda açığa çıkan ısı miktarıdır (Sembolü H„, birimi Kcal/nm3tür).
  • Woobe Sayısı: Bir gazın sabit beslenme basıncında yakılması ile açığa çıkan ısı ile ilgili olup aşağıdaki formül ile hesaplanır. W= Gazın üst ısıl değeri/ (Gazın bağıl yoğunluğu)1/2
  • Gaz Modülü: Bir cihazın wobbe sayısı farklı başka bir gaz ite çalışabilir hale dönüştürülmesinde, ısı girdi paritesi ve primer hava sürüklenmesinin doğru değerini elde etmek için, cihazın daha önce çalıştığı gazla aynı olması gereken orandır,
  • İkinci Gaz Ailesi: Standart şartlar altında , wobbe sayıları 11,46-16,1 kwh/m3 arasında olan gazlar olup, doğal gaz bu gaz ailesindendir.
  • Deprem Vanası: Deprem anında harekete geçen ve boru tesisatındaki gaz akışını kesen ; mekanik, elektronik veya elektro-mekanik cihazlardır.

Kaynak : İgdaş - Proje Hazırlama Esasları Kitabı

 

 

 

 

 


Asur
Uzman Asur
14 Kasım 2005

Üst Sınır Yükü  Üst sınır yükü, anma yükünün 1.15 katına eşit olan yüktür.

Alt Sınır Yükü Alt sınır yükü, anma yükünün 0.55 katına eşit olan yüktür.

Kelepçe Gaz boru hatlarının döşeme, duvar ve tavanlara tespit ve desteklemesi amacı ile kullanılan bağlama parçalarıdır.

Sızdırmazlık Macunu Gaz boru hatlarının dişli bağlantılarında gaz sızdırmazlığını sağlamak amacıyla kullanılan özel  bir macundur

Boru Kılıfı Gaz boru hatlarının döşeme ve duvar geçişlerinde korozyona karşı kullanılan boru veya malzemelerdir

Yanmış Gaz Gazın hava ile karışık yanması sonucu oluşan ve atmosfere atılan gazdır

Yanmış Gaz Klapesi Bacada veya yanmış gaz kanalında termik veya mekanik olarak çalışan bir klapedir.

Yanmış Gaz Tesisatı Cihazlarda yanmadan sonra oluşan yanmış gazların cihazlardan uzaklaştırılmasını sağlayan tesisattır

Yanmış Gaz Çıkış Borusu Gaz tüketim cihazı ile baca arasındaki irtibatı sağlayan daire, kare veya dikdörtgen kesitli kanaldır.

Yanmış Gaz Bacası Gaz tüketim cihazlarında yanma sonucu oluşan yanmış gazların atmosfere atılmasını sağlayan bacadır

Yanmış Gaz Akış Sigortası ( Baca Emniyet Ventili ) Yanmış gaz borusuna monte edilen ve bacada meydana gelen kuvvetli çekiş, yığılma ve geri tepme durumlarında gazı kesen tertibattır.

Etkili Baca Yüksekliği Tüketim cihazlarının yanmış gaz akış sigortası alt kenarı veya yanmış gaz akış sigortasız cihazlarda davlumbazın alt kenarı ile baca üst noktası arasındaki düşey yüksekliktir.




deusexmachine
deusexmachine
22 Haziran 2007

DOĞAL GAZ İLE İLGİLİ AKLIMA GELEN BAZI TANIMLAR

FİTTİNG (BAĞLANTI ELEMANLARI): Boru hatlarında birleştirme veya ayırma görevi yapan ilave parçalardır.

BR , Bölge Regülatörü: Çelik hatlardaki 20 bar'lık basıncı 4 bar'a düşürerek belirli bir bölgedeki PE dağıtım hatlarını besleyen basınç düşürücü ve düzenleyici istasyonlardır.

SKİD: Çelik hatlardaki 20 bar'lık basıncı projelendirilerek gerekli olan kullanım basıncına düşürüp belirli  bir tüketiciyi besleyen basınç düşürücü ve düzenleyici istasyonlardır.

ST, ÇELİK HAToğalgazın taşınmasında kullanılan 2" - 20 çaplarında , düz ve spiral dikişli imal edilmiş , PE izolasyon malzeme ile kaplanmış - 13m uzunluğundaki borulardır.

TİE - İN: İki çelik hattın birleştirilmesidir.

TAKE - OFF : Mevcut gazsız çelik hattan braşman (dal,kol) alma işlemidir.

PO: Bölge regülatör çıkışı ile PE hat arasındaki min.25 M uzunluğundaki çelik geçiş hattıdır.

BG: Ana dağıtım hattından bölge regülatör istasyonunu beslemek amacıyla döşenen 20 bar'lık çelik hattır.

KATODİK KORUMA:Çelik şebeke hatlarında korozyona karşı yapılan işlemdir.

HOT - TAP: Mevcut gazlı hattan , gaz  kesilmeden branşman (dal.kol) alma işlemidir.

SPOOL: Birkaç malzemenin(boru,vana,tee vb.)kaynaklı imalatla birleştirilmiş halidir.

HİDROSTATİK TEST:İşletme basıncı 5 bar'dan büyük olan hatlara su basılarak yapılan mukavemet ve sızdırmazlık testidir.

ŞİMDİİLİK BU KADAR UMARIM İÇLERİNDE İŞİNİZE YARAYACAK ŞEYLER ÇIKAR




seda
seda
22 Haziran 2007

Paylaşımınız için teşekkürler


blueumut
blueumut
22 Haziran 2007

deusexmachine yazdı:

DOĞAL GAZ İLE İLGİLİ AKLIMA GELEN BAZI TANIMLAR

selamlar bende bir kaç ilave yapayım..

FİTTİNG (BAĞLANTI ELEMANLARI): Boru hatlarında birleştirme veya ayırma görevi yapan ilave parçalardır.

BR , Bölge Regülatörü: Çelik hatlardaki 20 bar'lık basıncı 4 bar'a düşürerek belirli bir bölgedeki PE dağıtım hatlarını besleyen basınç düşürücü ve düzenleyici istasyonlardır.

SKİD: Çelik hatlardaki 20 bar'lık basıncı projelendirilerek gerekli olan kullanım basıncına düşürüp belirli  bir tüketiciyi besleyen basınç düşürücü ve düzenleyici istasyonlardır.

ST, ÇELİK HAToğalgazın taşınmasında kullanılan 2" - 20 çaplarında , düz ve spiral dikişli imal edilmiş , PE izolasyon malzeme ile kaplanmış - 13m uzunluğundaki borulardır.

TİE - İN: İki çelik hattın birleştirilmesidir.

TAKE - OFF : Mevcut gazsız çelik hattan braşman (dal,kol) alma işlemidir.

TAKE-OFF VANASI=HAT ÜZERİNDE ileride gaz kullanuılacak tesis veya bölge için bırakılan hat basıncına, göre basınç sınıfı seçilen vana.

PO: Bölge regülatör çıkışı ile PE hat arasındaki min.25 M uzunluğundaki çelik geçiş hattıdır.

BG: Ana dağıtım hattından bölge regülatör istasyonunu beslemek amacıyla döşenen 20 bar'lık çelik hattır.

KATODİK KORUMA:Çelik şebeke hatlarında korozyona karşı yapılan işlemdir.

redresörlü ünitelerle ve ya mg anodla yapılabilir.

HOT - TAP: Mevcut gazlı hattan , gaz  kesilmeden branşman (dal.kol) alma işlemidir.

STOOPLE=MEVCUT GAZLI HATTIN GAZ KESİLMEDEN DE PLASE EDİLMESİ.

SPOOL: Birkaç malzemenin(boru,vana,tee vb.)kaynaklı imalatla birleştirilmiş halidir.

SPOOL TESTİ= YUKARIDA YAPILAN İMALATLARIN HİDROSTATİK TESTİ.

HİDROSTATİK TEST:İşletme basıncı 5 bar'dan büyük olan hatlara su basılarak yapılan mukavemet ve sızdırmazlık testidir.

PNÖMATİK TEST=İŞLETMA BASINCI 5 BARG DAN KÜÇÜK HATLARDA YAPILAN TEST AKIŞKANI OLARAK GENELLİKLE HAVANIN KULLANILDIĞI TEST.

DAHA BİR ÇOK TANIM VAR ARKADAŞLAR SONRA DEVAM EDERİZ.

SELAMLAR..

ŞİMDİİLİK BU KADAR UMARIM İÇLERİNDE İŞİNİZE YARAYACAK ŞEYLER ÇIKAR




ali orhun
ali orhun
14 Ağustos 2010

Ortak terminoloji ,iletişim için çok önemli.Ayrıca illere göre terminoloji farklılığı iletişim zorluğu yaratır.

Başka katkı sunabilecek arkadaşımız var mı?




mizanger
mizanger
15 Ağustos 2010

paylaşımlar için teşekkürler.


ali orhun
ali orhun
10 Mart 2012

Shift Etmek: Herhangi bir makina(pompa,kompresör),tesisat(gaz /sıvı) hattı  veya cihaz(manometre,ısı ölçer,vb) yedeğini,

Sistemdeki mevcudu devreden çıkarıp yedeğini çalıştırmak,devreye sokmak.






Cevap Yaz

Cevap yazabilmeniz için Giriş yapmanız gerekiyor.