Bu soruya cevap veremeyen avucunu acsin cetvel geliyor haberiniz ola!!!!!!!!!!

Bartrobel34

Masallah Masallahhhhhh.Cetvelden vazgectim meseden sopa dusunuyorum.

Ya bu sorunun cevabini herkes biliyor ve cevap yazmaya tenezzul etmiyor yada cevap yazmaya korkuyorsunuz.Biraz degil DAHA FAZLA CESARET!!!!!!!!!!!!!

Bartrobel34

Sayın Bartrobel34 Bey,

Öncelikle bizlere her zaman ışık tuttuğunuz için teşekkür ederim.

Bence, bu şartlar altında sözkonusu gaz örneklerinden  kütlesi fazla olanın ağırlığı daha fazla olacaktır.

PV=mRT den düşünmek lazım.

Tesekkurler Sevgili Ozkan

Diger mumlari tutusturmakla alevimiz hic bir zaman sonmez.

Simdi cevabina gelelim.yazdiklariniz son derece dogrudur.Peki p*V=M*R*T cevabi kesinlestirmekte yeterlimidir.Yuksek basincta gazin Hangi ozellikleri ve ne one cikmaktadir?

Selamlar

Basarilar 

Dogalgazin kutlece agirligi ozgul agirliga bagli olarak normal sartlar altinda (Atm basincinda) ve yuksek basinclarda degiskenlik arzetmektedir.Bunun temel sebebi de kompresebilite kisacasi SIKISTIRILMA FAKTORUDUR.

Simdi konuya bir giris yapacak olursak:

Kompresebilite Faktoru

Gazlarin ideal gaz halinden sapmalarinin kantitatif olarak ifadesi genellikle Kopmresebilite faktoru denilen bir katsayi ile belirtilmektedir.Bu katsayi cesitli hal denklemlerinden elde edilen sonuclari bir katsayi icinde topladigi icin cok kullanilmakta ve bir cok literaturde diagramlar halinde yer almaktadir.Kompresbilite faktorunu ihtiva eden ideal gaz denklemi soyle yazilmaktadir.

P*V=Z*R*T

Z=P*V/R*T

Burada Z kompresebilite faktoru olarak adlandirilir.Z faktorunun butun gazlar icin genellestirilen ifadesi indirgenmis sicaklik ve indirgenmis basinca bagliligini gosterir.

Indirgenmis basinc =Aktuel basinc/Kritik basinc

Indirgenmis sicaklik=Aktuel sicaklik/kritik sicaklik

Burada dikkat edilmesi gereken sicakliklarin secilen birim sistemine uygun mutlak sicakliklar olarak alinmasi gerektigidir.

Kompresebilite faktoru tabii sartlara yakin sicaklik ve basinclarda 1 den kucuk,cok yuksek basinclarda ise 1 den buyuk degerler almaktadir.Indirgenmis sicaklik ve basinc degerleri kullanildigi icin butun literaturlerdeki diagramlar boyutsuz degerlere gore hazirlanmis olup kullanilan birimlerden bagimsizidir.Burada Z kompresebilite proses hesaplarinda kullanisini gosterir bir kac ornek verecegim.

Simdi;

Dogalgazin en onemli bileseni olan metan gazinin iki hal icin yogunlugunu,Z kompresebilite faktorunu dikkate alarak hesaplayalim.

Ornek-1: Metan gazinin 25 C de ve 20 mbar isletme basincindaki Ozgul agirligini  hesaplayalim.

Verilen sartlarda gazin reel durumunu saptamak uzere Z kompresebilite faktoru diagramini kullanmaliyiz.(Yazinin sonunda Z kompresebilite diagramini bulabilirsiniz)

P=20 mbar (Atm ustu basinc) =1.020 mbar (Mutlak basinc)

Pk=45.8 atm=45.8*1.02=46.7 bar (Dogalgazin kritik basinci 45.8 bardir)

Pr=P/Pk=1.02/46.7=0.021    

T=25 C= 25+273=298 K

Tk=-82.1 C=190.9 K (Not Dogalgaz yuksek  basinc altinda 45.8 barda -82.1 C de sivilasir)

Tr=T/Tk=298/190.9=1.56

Asagida verecegim Z kompresebilite diagramindan da gorulecegi uzere 0.021 indirgenmis basinc bolgesi icin sicaklik ne olursa olsun kompresebilitie faktoru Z  1 degerine cok yakin olup rahatca 1 kabul edilebilir.Bu takdirde verilen sartlar icin metan gazi ideal sartlarda kabul edilir.

Simdi Ideal denklemi yazacak olursak;

P*V=n*R*T

n=G/M

G=Gazin agirligi (Kg)

M=Gazin molekul agirligi

D=G/V (Kg/m3) veya V=G/D

P*G/D=(G/M)*R*T veya

D=M*P/R*T

M=16 

P=1.02 bar=1.02*100000=102000 Nm^-2

T=298 K ve R=8315 J/Kmol*K alinirsa

D=0.658 (kg/m3) degerinin elde edildigi gorulecektir.

Ornek-2: Metan gazinin -25 C da ve 20 bar isletme basincindaki ozgul agirligini bulacak olursak?

Burada gazin mutlak sicakligi 248 K ve mutlak basinc 21 bardir.1.Ornekteki soruya benzer sekilde indirgenmis sicaklik ve indirgenmis basinc degerlerinden kompresebilite faktoru diagramindan Z=0.95 olarak bulunur.Buna gore yukarda verdigim ornege benzer sekilde yapilan hesaplarda reel sartlardaki ozgul agirlik 17.15 kg/m3 ideal sartlardaki ozgul agirlik ise 16.29 kg/m3 bulunacaktir.

    SONUC OLARAK 21 BARDA 1 M3 DOGALGAZ 300 MBARDAKI 20 M3 DOGALGAZDAN KUTLECE DAHA AGIRDIR.

EN DERIN SEVGI VE SELAMLARIMLA

BARTROBEL34 

     Hazır basınç konusu açılmışken, sıvılaştırma konusunda methanın hidrat formunda depolanması konusunda bilgisi olan kimse varmı, pratik olarak uygulamada olan bir sistem mevcutmu?

Sayin Truest

Metanin sivi fazda metilalkole cevrildigi yontem mevcut.Zira bu sekilde petrol ve petrol urunleri gibi atm basincinda tankerler  ile tasinabilmektedir.Ancak ulkemizde henuz boyle bir uygulama mevcut degildir.

Selamlar

Teşekkür ederim. Konumda en büyük problemlerden biri, üretilen gazın kullanılmayan kısmının depolanması, bir çok değişik depolama alternatifleri (buradaki arkadaşların ve sizin bu konuyu  iyi bildiğinizden şüphem yok)  var ama genelde pahalı metodlar. Yurt dışı uygulamalarda balon tarzı depolar (hatırımda şu anda yanlış kalmadıysa 30,000 metre küpe kadar) yaygın olarak kullanılıyor ama bu sistemlerin üretimi hem ülkemizde yok hemde ithali çok pahalı. Sıvılaştırmakta bazı istisnai büyük tesisler hariç ekonomik değil (neredeyse biyogazdaki methanın %20 si sıvılaştırmaya harcanıyor).

Methandan methanol üretimini araştırmıştım. Çok makul bir çözümmüş gibi gelmişti, ama bu konuda da malesef teknolojiler hem yetersiz hemde pahalı. Bununla beraber Methanolün doğal gazdan üretimi, biyogazdan üretiminden daha ucuz.

   Sizce methanı yüksek basınçtamı yoksa alçak basınçtamı (yüzer kapaklı gaz depolarında olduğu gibi) depolamak ekonomik olarak mantıklı? Bu konuda hacim limitlerini  verebilirmisiniz?

Tesekkurler Sayin Truest

Balon tarzi depolama sistemlerini bende duymustum hatta 1993 yilinda arastirmistikda.Ancak ulkemizde uygulanabilirligine karar verebilmek icin suanda mevcut boru agina bakmak gerekir.Tabi bu balonlarin SIKISTIRMA acisindan dayanim basinclarida onemli.

Depolamanin en mantiklisi yer alti bosluklari gozukuyor.Zira Tuz golu altinda uygulanmasi yonunde boyle bir proje vardi.Sonuc olarak sivilastirarak depolamakta suanda ihracaatci ulkelerde uygulanan bir yontemNijerya bu konuda neredeyse LNG tanklari ciftligine sahip diyebilirim.Tabi en onemli sart LNG ihracaatcisi ulkenin denize kiyisi sart.Methanin metilalkole cevrilerek sivi halde atm basincinda depolanmasi tasinmasida mumkun.Ama dunya pazarina baktigimizda cok uygulanir olmadigini goruyoruz.CNG olarak depolama maliyet acisindan ust duzeyde.Zira LNG dede krejyonik tanklarin maliyetini dusunursek asagi kalir yani olmadigini goruruz.Maliyet ve depolama hacmi acisindan kabul goren depolama yer alti bosluklaridir kanimca.

Saygilarimla 

 Bu açıklamanız için teşekkür ederim. Tuz gölü havzasında depolama için etütler devam ediyor olmalı.  Bilgi isteğimde açıklamada bir yanlışlık yaptım. Benim sormak istediğim küçük oranlarda depolar.  Balon tipi depolarda  biyogaz 50-200 mbar gibi  düşük seviyelerde tutuluyor.  Yüzer kapaklı depolarda istenilen işletme basıncına göre ayarlama yapılıyor ve genelde bu ayarlama gaz motorlarında kullanıldığı için gene düşük basınçlarda. Burada bana gereken bir fiyat performans oranı, buraad rakam vermem gerekirdi, oran 100 metre küpten 10,000 metre küp arası gaz hacimlerinde hangi tip gaz depolarının ve/veya metodunun kullanımı uygun olabilir. Biyogaz sistemlerinde ortalama bir reaktör hacminin 3/1 i veya 4/1  i gaz deposu hacmi olarak hesaplanıyor.  

  Bu konuda maliyet hesaplamaları çok farklı hacimlerden dolayı (100-10.000 m3 arası)  sıkıntılı. Şu hacime kadar düşük basınçta ...... hacmine kadar da yüksek basınçta depolama fizibldir diye bir çalışma olmalı. Ama ben bu yönde bir çalışma göremedim veya dikkatimden kaçtı. Dolayı ile bu konuyu en iyi tecrübe sahiplerinden öğrenebilirim.