1.1.2.6. Isı Üreticileri

Özellikle yakıt türlerinin gittikçe pahalılaşması ısı üretici imalatlarında atıkgaz, ışınım ve ilk işletme kayıplarının konstrüktif önlemlerle indirgenmesi sonucunu beraberinde getirmektedir. Bunlardan en önemlisi de atıkgaz kayıplarının azaltılmasıdır. Örneğin Almanya'da ısıtma tesisatları yönetmelikleri ısı üretici kapasitelerine göre aşağıda verilen alanların aşılmamasını istemektedirler;

Ayrıca hava kirliliği kontrolü yasasına bağlı olarak 1988 yılından itibaren bu oranın yeni yapılarda %10 mertebesinde olması planlanmıştır. Kontrol atıkgaz sıcaklığı ve atıkgaz içinde bulunan CO2 miktarının ölçülmesi ve atık gaz miktarının "Siegert" formülüne göre hesaplanması yolu ile yapılmaktadır. (1.3) bölümünde bu konu etraflıca ele alınacaktır.

Isı üreticileri imalatlarında ise "alçak temperatur kazan" üretimi gittikçe ağırlık kazanmaktadır.

1.2. BACA KESİTİ HESABI

Baca kesiti hesabında yukarıdaki incelemede belirtilmiş olmasına rağmen, süreklilik arz etmemesine binaen rüzgar etkisi dikkate alınmamaktadır. Rüzgar etkisi, genellikle baca yapıldıktan sonra, bulunduğu çevreye göre değerlendirilmektedir.

Baca kesiti (A) bilindiği gibi bugüne değin genellikle 'Redtenbacher’ eşitliğine göre hesaplanmakta idi. Bu eşitliğe göre;

Fakat bugünkü tesislerde bunun yetersiz olduğu görüldüğünden özellikle Almanya'da DIN 4705, 1. kısım, 9.1379' a göre aşağıdaki gibi bir hesaplama yöntemine gidilmekte, dolayısı ile daha küçük boyutlandırılmış kesitlerle istenilen sonuçlara ulaşılmaktadır.

Burada amaç kazan kapasitesinin ve baca yüksekliğinin belirli olması durumunda gerekli faydalı çekim gücü (Pç) için en küçük (A) kesitini, veya belirli bir (A) kesiti için gerekli en büyük faydalı çekim gücü (Pç) nin belirlenmesidir (Bknz. Şekil 2).

Bunun için;

Pç ≥ PIÜ + PA + PYH.. N/m2 PIü = Isı üreticisi

PA = Akım dirençleri

PYH = Yanma havası direnci

(Pc) aynı zamanda mevcut teknik çekim ile gazların baca tepesinden dış havaya atılmaları süresi içinde harcadıkları çekim kayıpları arasındaki farkı da ifade etmektedir.

Hesaplamalar akışkanlar mekaniği esaslarına göre yapılmakta ve bu arada gazların kazan içersindeki; kazan-baca bağlantı eleman ve bizzat baca içindeki akım dirençlerinin olanaklar içersinde tam olarak belirlenmesine çalışılmaktadır.

Burada birçok faktörlere bağlı atık gaz miktarı (m) Fuel-oil ve gaz yakıcılarda şu eşitlikle hesaplanmaktadır.

Termik çekim ise DIN 4705, 1. Kışıma göre, bizim incelememizden biraz farklı olarak eşitliğe yerçekimi ivmesi ve kazanın inkitalı yanmasından dolayı tam rejime geçmemesi nedeniyle öngörülen emniyet katsayısını da (SH)'yı da dahil ederek;

Hesaplamalarda tatmin edici bir sonuç olmaması durumunda bazı faktörlerin değiştirilmesi yoluna gidilmektedir. Örneğin baca kesiti, yükseklik, ısı yalıtım vb. gibi.

Bu komplike hesap yöntemini basitleştirmek için DIN 4705, ısı geçirme dirençlerine göre bacaları üç gruba ayırmaktadır:

Atık gaz sıcaklıklarının da 140-190-240 °C arasında olduğu kabul edilmekte, 30'a yakın grafik oluşturulup, kullanıma sunulmaktadır (bknz. Şekil 3.4.5.6).

Örnek: Kazangücü 48 kW (m=0.035 kg/s), A=0.025 m2, H=10 m, te=190?C ise Pç=26 N/m2dir.

1.3 Atıkgaz Sıcaklığı Hesabı

Baca içindeki atık gazların ortalama sıcaklığı (to) diğer faktörlerin yanısıra baca duvarının (k) ısı geçirme sayısına bağlı olarak aşağıdaki eşitlik belirlenmektedir.

Isı geçirgenlik sayısı baca yapısına göre hesaplanmalıdır. Yaklaşık olarak belirli kesit ve hızlar için aşağıdaki değerler kabul edilebilmektedir;

25 cm kesitinde örülmüş baca için.......

k =2,0..3.0W/m2K

12.5 cm kesitinde örülmüş baca için....

k = 2,5.. 3,5 W/m2 K

Isı yalıtımlı saç baca için...

k = 1,5.. 2,OW/m2K

Isı yalıtmışız saç baca için...

k =3,0... 6,0 W/m2K

Baca tepesindeki atıkgaz sıcaklığı ise;

tBT =tH + (tGS-TH) e K.. (°C)

Bağlantı elemanındaki atıkgaz sıcaklığı da gene aynı eşitlikle yalnız (tGS) yerine, gazın ısı üreticisinden çıkıp bağlantı elemanına giriş sıcaklığı (tIÜ)'nı koymak, suretiyle hesaplanmaktadır.

 merhaba arkadaşım marlo,öncelikle seni kutluforum.çok aktifsin,çok faydalı oluyorsun.Hz Ali (R.A) diyorki bana bir harf öğretenin kulu kölesi olurum diyor.sen harf öğretmiyorsun .öğretmenlik yapıyorsun.tekrar teşekkür ederim.bende elimden geldiği kadar arkadaşlara yardımcı olmaya çalışıyorum.benim bir sorum olacak yardımcı olursan ,memnun olacağım. Q=875000 kcal/h baca yüksekliği 37 mt.yatay baca boru uzunluğu 4.75 mt.bağlanltı TE 60-45 derece baca çapı ne olmalı.excelde hazırlanmış 4705 proğramla K değerini ne almalıyız.biz çapı 430 mm aldık.siz hesaplayıp gönderirseniz.müteşekkirim.sayğılarmla metinkizilay

bu konuda herhangi bir tahmin yapmam çok mantıksız olur. ama 37 mt. yatay bir bacadan çekiş için herhangi bir kazanç olamadığı alanen açıktır. Şu an için istanbul dışında olduğum için yanımda hesap tabloları ve grafik tabloları bulunmnamaktadır. Doğal çekiş yerine baca çıkış ağzına fan koyulması daha doğru olur diye düşünüyorum. Bu konu ile ilgili hesaplanmış açıklamayı daha sonra yapıcağım. Dediğim gibi şu an varsayımlarla hareket ederiz.

Yadaa konu ile ilgili tecrübeli arkadaşlarımızın da fikir ve düşünceleri olursa burada paylaşmasını rica ederim.