4.12-Radyant ısıtıcılar:
İnsan boyundan yüksek seviyeden, gaz yakıp bulunduğu mekana ısı transferini ışınım ile yaparak, ısıtan cihazlardır.
a) Luminus radyant ısıtıcı:
İnsan boyundan yükseğe asılarak, asıldığı seviyenin altındaki ortamı, gazın; seramik plaka, metal kafes veya benzeri bir malzeme dış yüzeyinde veya dış yüzey yakınında yanışıyla veya atmosferik bir brülörle metal kafes veya benzeri malzemede yanışıyla ısınacak ve ışınım ile ısıtacak şekilde tasarlanmış cihazlardır.
Bu cihazlar EN 419-1’e uygun ve CE sertifikalı olmalıdır.
b) Tüplü radyant ısıtıcı:
İnsan boyundan yükseğe asılarak, asıldığı seviyenin altındaki ortamı, içinden yanma ürünlerinin geçişiyle ısınan tüp veya tüpler sayesinde ışınım ile ısıtacak şekilde tasarlanmış cihazlardır.
Tek brülörlü cihazlar TS EN 416-1’e, çok brülörlü cihazlar TS EN 777-1’e uygun ve CE sertifikalı olmalıdır.
4.12.1-Cihazların Yerleştirilmesi:
* Isıtıcılar mekanik hasar görmeyecekleri yerlere yerleştirilmeli veya etkin şekilde korunmalıdır.
* Isıtıcıları taşıyacak konsol, zincir ve benzeri elemanlar mekanik mukavemet açısından yeterli olmalı ve korozyana karşı korunmalıdır.
* Yanıcı ve parlayıcı gazların yoğun olduğu bölgelere ısıtıcı yerleştirilmemelidir. Ancak, sıcaktan etkilenebilen veya yanabilen malzemelerle, ısıtıcı ve/veya baca arasındaki emniyet mesafeleri için üretici firma talimatları uygulanmalıdır.
* Her ısıtıcı girişine, bir adet manuel kesme vanası konulmalıdır. Isıtıcılar, brülör, fan ve kontrol ekipmanlarının montaj tarzı, işletme ve bakımın kolay bir şekilde yapılmasını sağlamalıdır.
* Isıtıcı cihazların yerleştirilmesinde genel kurallar için üretici firma talimatları uygulanmalıdır.
* Yukarıda anılan üretici talimatları proje ile birlikte verilmelidir.
4.12.2-Tesis Hacmi:
Radyant ısıtıcıların yerleştirileceği tesis hacmi, en az, kurulu nominal gücün her bir KW’ı için 10 m³ olmalıdır.
4.12.3-Bacalar:
* Bacalar; baca gazları, yoğuşma ve ısıdan etkilenmeyecek kalitede ve kalınlıkta, ve/veya üretici talimatlarına uygun olmalıdır.
* Isıtıcı çıkışındaki baca başlangıç çapı bitime kadar korunmalıdır. Ancak, birden fazla ısıtıcının bağlandığı fanlı baca sistemlerinde üretici talimatlarına uygun olarak, baca kesiti daraltılabilir.
* Bacalarda yoğuşmanın önlenmesi için gerekli tedbirler alınmalıdır. Baca çift cidarlı olmalı ve/veya oluşabilecek yoğuşma tahliye edilmelidir. Gerekli görülen hallerde, tahliye borusu, donmaya karşı korunmalıdır.
* Isıtıcı çalıştığı zaman, ısıtıcı baca sıcaklığı ve yakındaki yanabilir diğer malzemelerin sıcaklığı 65°C yi aşmamalıdır. Baca ve yanabilir maddeler arasında en az, 25 mm olmalıdır.
* Bacaların boyutu taşıyacağı toplam yük ve ilgili diğer faktörler göz önüne alınarak tespit edilir. Ortak bacalı sistemlerde, boyut ve basınç kayıpları için üretici firma talimatlarına uyulur.
* Baca çıkışları, bina temiz hava girişleri ve açıklıklarına yakın yapılmamalıdır.
* Baca ve bağlantı elemanlarının yapıldığı malzemeler sağlam, korozyana dirençli, asbest içermeyen ve yanmaz olmalıdır.
Slm
4.12.4-Havalandırma:
Avrupa Normu EN 13410’a göre yapılmalıdır.
Bu Norm EN 4161-1 :1999 veya EN 419-1 :1999’a uygun radyant ısıtıcıların, konut dışı, endüstriyel kullanım alanlarındaki havalandırma taleplerini belirler.
EN 416-1 :1999 Tek brülörlü, gaz yakıtlı, tüplü radyant ısıtıcılar - Bölüm 1- Emniyet
EN 419-1 : 1999 Konut dışı kullanımlı, gaz yakıtlı, luminus radyant ısıtıcılar -Bölüm1- Emniyet
4.12.4.1-Egzost havası tahliyesi:
Doğal havalandırma :
*Yanma ürünleri ile karışmış olan tesis havasının tahliyesi, mümkün olduğunca mahyaya yakın ekzost açıklıklarından, radyantların seviyesinin üzerinden yapılmalıdır.
*Ekzost açıklıkları, rüzgardan etkilenmeyecek şekilde imal edilip, yerleştirilmelidir.
*Kapayıcı veya kısıcılara, ancak, radyantların emniyetle çalışması otomatik olarak temin edilebiliyor ise izin verilebilir. Aksi takdirde ; ekzost açıklıkları kapatılamaz veya kısılamaz.
*Ekzost açıklıklarının sayı ve yerleştirme düzeni, radyant ısıtıcıların yerleşim düzenine ve tesisin geometrisine bağlıdır.
*Radyant ısıtıcı ile ekzost açıklığı arasındaki yatay mesafe; duvardaki açıklıklarda; açıklık merkezinin yerden yüksekliğinin 6 katını çatıdaki açıklıklarda; açıklık merkezinin yerden yüksekliğinin 3 katını aşamaz.
*Doğal havalandırma yoluyla, tesiste kullanılan her KW için 10m³/saat hava tahliye edilmesi yeterlidir.
*Başka amaçlar için gereken havalandırma miktarı var ise hesaba alınmalıdır. Hava açıklığı sayısı ve boyutu, büyük havalandırma miktarına göre hesaplanır.
*Hesaplama yöntemleri aşağıdaki gibidir ;
a) Ekzost edilecek hava miktarının hesaplanması
VTOP = QNB . L
Burada ; VTOP : Toplam ekzost edilecek hava miktarı (m³/saat)
QNB : Tüm radyantların toplam ısıl gücü (KW)
L : Belirlenen ekzost hava miktarı ( 10m³/ saat)/KW
b) Ekzost açıklığında tahliye hava hızı Grafik 1’den alınabilir.
Burada ; h : Ekzost açıklığı ve hava giriş açıklığı merkezleri arası düşey mesafe (m)
v : Tahliye hızı (m/saniye)
t : Sıcaklık farkı (t2 – t1 ) °C
t1 : en düşük dış hava sıcaklığı ºC
t2 : tesis içi sıcaklığı ºC
Grafik - 1 dirsek ve içte engeli olmayan ekzost açıklığı ve devreleri için geçerlidir.
1 : Tahliye havası hızı (m/saniye)
2 : Sıcaklık farkı t ( C )
c) Ekzost açıklığının serbest kesitinin hesabı aşağıdadır.
V
A =
v x 3600 x n
Burada ; A : Ekzost açıklığının serbest kesiti (m² )
V : Toplam ekzost edilecek hava miktarı (m³/saat)
v : Tahliye havası hızı (m/saniye)
n : Ekzost hava açıklığı sayısı
Yarık ve aralıkların sabit kesitleri ekzost açıklığı olarak kullanılabilir.
Mekanik (cebri) havalandırma :
*Tesis havasına karışmış yanma ürünleri, fanlar kullanılarak, radyant ısıtıcıların üst seviyesinden tahliye edilirler. Sadece, dik eğrili fanlar kullanılır.
*Radyant ısıtıcıların çalışması sadece, ekzost havasının emilişi temin edildiği sürece mümkün olmalıdır.
*Ekzost açıklıklarının sayı ve yerleştirme düzeni, radyant ısıtıcıların yerleşim düzenine ve tesisin geometrisine bağlıdır.
Radyant ısıtıcı ile fan arasındaki yatay mesafe ;
Duvara monte edilen fanlarda ; fan merkezinin yerden yüksekliğinin 6 katını
Çatıya monte edilen fanlarda ; fan merkezinin yerden yüksekliğinin 3 katını aşamaz.
*Fanlar, ısıtıcıların üst seviyesine, mümkün olduğunca mahyaya yakın monte edilmelidir.
*Mekanik havalandırma yoluyla, tesiste kullanılan her KW için 10m³/saat hava tahliye edilmesi yeterlidir.
*Başka amaçlar için gereken havalandırma miktarı var ise hesaba alınmalıdır.
*Fan kapasitesi, büyük havalandırma değerine göre hesaplanır.
*Hesaplama yöntemleri aşağıdaki gibidir.
a) Ekzost edilecek hava miktarının hesaplanması
VTOP = QNB . L
Burada ;
VTOP : Toplam ekzost edilecek hava miktarı (m³/saat)
S QNB : Tüm radyantların toplam ısıl gücü (KW)
L : Belirlenen ekzost hava miktarı ( 10m³/saat)/KW
b) Bir veya çok fan ile, en az, a) bölümünde hesaplanmış, VTOP değeri kadar kapasite sağlanmalıdır.
Özel Durum : Aşağıda belirtilen hallerde doğal veya mekanik havalandırma gerekmez;
Özel bir tedbir uygulanmadan tesisin yapısı gereği oluşan hava değişimi miktarı 1.5 hacim/saat’ten büyük ise,
Tesis hacminin her 1 m³’ü için kurulu güç 5 W’tan az ise,
4.12.4.2-Yakma Havası Temini
Hava girişini sağlayacak açıklıklar radyant ısıtıcıların alt seviyesine yerleştirirler.
Hava giriş açıklıklarının toplam net kesit alanı, ekzost açıklıklarının toplam net kesit alanından az olamaz.
Hava giriş açıklıklarında otomatik açma kapama sistemi olması halinde, radyant ısıtıcılar ancak hava girişlerinin açılması durumunda çalışabilmelidir.
slm