BORU DONANIMI :
1- YERLEŞTİRME VE YÖNLENDİRME:
1.1- Borular düzgün ve paralel doğrular halinde döşenecektir.
1.2- Kalorifer tesisatına ve ısıtıcılara çekilen boru grupları diğer lüzumlu borularla paralel olarak döşenecektir.
1.3- Sistemin yüksek noktalarından havanın çıkmasını, alçak noktalarından da suyun
boşaltılabilmesini temin edecek şekilde borulara meyil verilecek, redüksiyonların ve boru taşıyıcılarının yerleri buna göre tayin edilecektir.
1.4- Montajda ankastre boru ve elektrik tesisatının hasara uğratılmaması için özel itina gösterilecektir.
2- GENEL ESASLAR :
2.1- Bütün çap ve istikamet değişmelerinde kullanılan boru cinsine ve tesisatın özelliklerine uygun boru montaj malzemesi kullanılacaktır. Bu maksatlar için düz, eğri, dik gibi çeşitli kaynaklı birleştirmeler veya bükmeler kullanılmayacaktır.
2.2- Bütün branşman ayrılmalarında uygun evsafta T ler kullanılacaktır.
2.3- Sıvının toplanması veya yoğuşmaz gazların birikimi arzu edilmeyen yerlerde eksantrik redüksiyon parçaları veya eksantrik daralan bağlantılar kullanılacaktır.
2.4- Bütün boruların, akışkanın cihazlara gidişinde ve dönüşünde rahat ve emin akışını temin edecek şekilde, hava cebi yapmadan döşenmeleri temin edilecektir.
2.5- Boru ve eklenti parçaları yeni ve kullanılmamış olacak ve zaruret olmayan yerde
bağlantı yapılarak ufak parçalar kullanılmayacaktır.
2.6- Isınma ve soğuma tesiri ile uzama ve kısaltmaların bir hasara sebep olmaması için gerekli tertibat alınacak, bu anlamda gerekli yerlerde boruların uzamasına müsaade edecek L;Z ve U parçaları konacak duvar geçişlerinde borular maksada uygun kılıflar içerisinden geçirilecektir.
2.7- Galvanizli borularda hiçbir şekilde kaynak yapılmamalidir.
3.TESPİT, ASMA VE KILAVUZLAMA İŞLERİ :
3.1- Bütün boru tesisatı deformasyon dolayısıyla zarar görmeyecek şekilde tespit edilecek,asılacak veya kılavuzlanacaktır. Asıcı, taşıyıcı, tespit edici, kılavuzlayıcı tesisat ve bunların aksesuarları kontrolün beğeneceği şekilde olacak, icabında kontrol bunlar için tasdikli proje talep edebilecektir. Bu işler için tel, madeni şerit veya bant kullanılamayacaktır.3.2- Borular taşıyıcılara veya yapıya aşırı bir yüklenme hasıl etmeyecek şekilde ve emniyetli olarak tespit edilecektir. Boru tespit parçaları, takozlarla, vidalarla veya dubellerle beton içerisine tespit edilecek, büyük bir yük taşınacaksa yeterli uzunlukta, ucu çatal, tespit parçaları, beton içerisinde açılacak yuvalara gömülerek, etrafı betonla doldurularak, ankre edileceklerdir.3.3- Kolonlar, kolon kelepçeleri ile tespit edilecektir.3.4- Borular düz hatlarda en fazla 3 metrede bir ve istikamet değişikliği olan her noktada tespit edilecektir. 3 mm. den fazla eksenden kaçıklık kabul edilmeyecektir.3.5- Tek veya çift vidalı demir askı çubukları boru çapına göre aşağıda belirtilen çaptan az olmayacaktır ( Tablo 1). Grup halinde borular için kontrolün kabul edeceği ebat seçilecek kontrol onanlı proje de talep edilebilecektir.
3.6-
Boru askı çubukları ve tespit parçaları, çubukları, cıvataları, somunları, kontrasomunları, rondelaları, taşıyıcı parçaları ve kelepçeleriyle tam olarak teçhiz edilecektir.
4- BORU KILIFLARI :
4.1- Duvarlardan, bölmelerden ve döşemelerden geçecek borular için açılacak delikler tecritsiz borularda boru dış çapından bir büyük boru çapında, tecritlilerde ise tecrit ile aynı çapta kılıflarla teçhiz edilecektir.
4.2- Kılıflar iç duvarlarda ve bölmelerde sıva dış yüzü ile aynı hizada; dış duvarlarda her iki taraftan 12 mm. taşacak şekilde; döşemelerde ise üst döşeme bitirilmiş yüzünden 2,5 cm taşacak şekilde yerleştirilecektir.
4.3- Kılıflar beton dökülmeden evvel konulacak veya açılacak deliklere yerleştirildikten sonra bağlanıp etrafı betonlanacaktır.
4.4- Kılıflar iç duvar ve bölmelerde galvanizli saçtan; iç ve dış taş duvarlarda ve
döşemelerde galvanizli borudan yapılacaktır.
4.5- Kılıf veya teçhiz edilmiş açıklığın iç yüzü ile boru veya boru tecridi dış yüzü arasındaki boşluk iç duvarlarda bölmelerde ve döşemelerde yanmaz malzeme ile doldurulup salmastra ile sıkıştırılacak, dış duvarlarda, katranlı kendir ile sıkıştırılıp kurşunla kalafat edildikten sonra mastik asfaltla veya bitümle sızdırmaz hale getirilecektir. Dış duvarlarda kılıf içinde borunun genleşmeler dolayısıyla hareket etmemesi için tedbirler alınacak, iç duvar ve bölmelerde ve döşemelerde yerine göre boru hareketleri düşünülecektir.
5- BORU SİSTEMİNİN TEMİZLENMESİ :
5.1-
Borularda pislik ve kalıntıların minimuma indirilebilmesi için tesis çalıştırılmağabaşlanıncaya kadar borularda, vanalarda ve cihazlardaki bütün açık uçları tapalarla kapatılacaktır.
5.2- Boru döşenmesi nihayete erdikten sonra devamlı pislik tutucu konmayan bütün cihaz bağlantılarına geçici olarak pislik tutucu konacaktır.
5.3- Deneme çalışmalarına başlamadan evvel borulardan temiz suyu şiddetle geçirerek borular yıkanacak ve sonunda hidrostatik deneme basıncı elde edilinceye kadar basınç arttırılacaktır.
5.4- Geçici ve kalıcı bütün pislik ayırıcılarda biriken pislik ve kalıntılar temizlenecektir.
6-BORU MONTAJINDA OLCU ALMA YONTEMLERI
Borular, takılacaklarıyerlerin büyüklüğüne göre işlenir ve tesisatçının işi de genellikle
inşaat ortamında doğru yapılan ölçü alma sayesinde kolaylaşır. İyi bir tesisatçının en önemli özelliklerinden biri hassas ve doğru ölçü alabilmesi olmalıdır.
Ölçü almada boru ve ek yapar. Uygun ve parçası kısımlarının adlandırılmasında
kullanılan bazı terimleri bilmek gerekir. Bunlar uç, dişbitimi, dişboyu, sırt, boyun ve
eksendir.
Uç: Boru ve ek parçasının bitişucudur.
Dişbitimi: Boru ve ek parçasıdişinin sonudur.
Dişboyu: Boru ve ek parçasının vida uzunluğudur.
Sırt: Ek parçasının arkasıveya gerisidir.
Boyun: Ek parçasının dönüşyönü yüzeyidir.
Eksen: Boru ve ek parçasının orta merkezidir.
6.1 UCTAN UCA OLCU ALMA YONTEMI
Kesilmiş borunun bir ucundan, diğer ucunun arasındaki mesafenin ölçülmesi
işlemidir. Borunun tam boyunu verir. Boru ölçülerinin bir defa alınıp peşpeşe kesilmesi gereken yerlerde kullanılır.