liberal_makina
liberal_makina
28 Aralık 2010

Menfez Çapı Hesabı

Muhterem meslektaşlarım,\r
Projelerde mutfak havalandırması için 150 cm^2 menfez gösteriyoruz, bu da A=πD^2/4 'te yerine konulunca yaklaşık 14 cm çap anlamına geliyor. Standart bir plastik menfez yaklaşık bu alanı sağlıyor ancak bu da soğuk ve özellikle rüzgarlı günlerde kabullenilemez bir ısı kaybına sebep oluyor.
Şimdi öğrenmek istediğim, bu çap neye göre belirlenmiş? düşürülse ne kadar düşürülebilir? Formüllerini bilen birisi açıklarsa aydınlanacağız.

Benim de aklıma gelen çözüm önerileri:

1- Sensör ömrü derdi olmayan katalitik sensörlü RG alarm cihazı ve karbonmonoksit dedektörü (ikisi de elektrik kesintisinde de çalışabilen pilli tip) ve selenoid vana kullanarak zehirlenme ve patlama riski iyice düşürülürse sürekli havalandırma ihtiyacı ya çok azalır veya ortadan kalkabilir. (uyarı ve gaz kesme tertibatları periyodik olarak kontrol edilmeli)

2- Bu mümkün olmazsa menfezin daha yüksek (tavandan yaklaşık 20cm altta) yerleştirilmesiyle RG yukarıda biriktiğinden böylece daha rahat tahliye edileceği için çapı düşük tutabiliriz. (ama bu durumda karbonmonoksit zehirlenmesine karşı yeterince korunmuş olmaz mıyız?)

Farklı fikirlerini paylaşan ve özellikle formüller hakkında bilgi verebilenlere şimdiden teşekkürler.


ali orhun
ali orhun
28 Aralık 2010

2nin cevabı- Tam yanma olmayınca ,tüm yakıtlarda  oluşan ve egzos gazı içeriği olan ,CO çok zehirlidir.

Genellikle, Soba zehirlenmelerine neden olan karbonmonoksit gazı, havadan daha ağırdır  ve aşağı çöktüğü için özellikle yer yatağında yatan insanları daha çabuk zehirler.Dolayısıyla,CO Sensörü tavana yakın iş yapmaz.

Ancak,metana duyarlı,DG gaz algılayıcı dedektör,üst havandırmanın üzerine,genellikle yerleştirilir.




P.E.
P.E.
29 Aralık 2010

Guzel bir konuya temas etmissiniz. Fakat dogalgaz sistemlerinde kullanilan menfezlerin asil gorevinin taze hava ihtiyacini karsilamak oldugunu dusunuyorum. Dogalgazda yanma meydana gelmesi icin 1 birim dogalgaz 10 birim hava ile karisir, eger bu hava ortamdan aliniyorsa ortamda oksijen yetersizligine sebep olur. Bu sebeple menfezler vasitasiyla disardan taze hava girisi yapilir. Ornegin hermetik cihazlar yanma havasini direk disardan aldigi icin menfez gerektirmez. Gerci (benim zamanimda) yatak odasinda bulunan hermetik kombiler icin de menfez isteniyordu. Hatta bir aralar, kullanilan cihaz ne olursa olsun menfez konulmasi sarti getirilecegi soyleniyordu, bu gerceklesmis de olabilir fakat ben menfezin asil gorevinin taze hava girisi oldugunu dusunuyorum. Tabii ki, dogalgaz kacagi veya baca gazinin iceri dolmasi gibi durumlarda da bu zararli gazlarin tahliyesi gorevini de gorebilir.

 

Simdi 150 cm2’lik bir menfezin ne kadar hava girisi sagladigina bir bakalim. Burda iki tane kritik etken vardir :1. ruzgar basinci 2.hava giris hizi. Bir havalandirma sistemi icin taze hava menfezi tasarliyor olsaydik, hava hizini 2 ila 4.5 m/s arasinda secerdik. Insan bulunan mahallerde kullanilan iklimlendirme/havalandirma sistemine ait ufleme menfezlerinde ise 0.5-1 m/s gibi dusuk hizlar kullanilir. Fakat bu sistemler mahali iklimlendirmek, basinclandirmak, konforlu hale getirmek gibi sebepler icin kontrollu olarak kullanilir ve bu kriterlere gore tasarlanilir. Dogalgaz menfezi ise basinc farki, ic-dis sicaklik farki gibi kriterlerden direk etkilenir ve kontrolsuz bir cihazdir. Ornegin menfez bulunan bir mutfakta icerde aspirator calisiyorsa menfezden gecen hava hizi artarken, aspirator durdugunda azalir. Kontrol edilebilir degildir yani. Hava giris hizi ve dolayisiyla taze hava miktari rahatsiz edici boyutlara gelebilir. Fakat bu asla menfezin kapatilmasi icin gecerli bir sebep olamaz. Simdi ruzgar basinci, menfezdeki basinc kaybi, menfezden su girisi, basinc farki, sicaklik farki gibi faktorleri gozardi edip yaklasik 2m/s hava giris hizi oldugunu varsayalim. Menfezin net aciklik alanini da %45 alalim. (Bir menfez ureticisinden daha kesin bir bilgi alinabilir)

Q=A.V formulunu kullanalim. (Q: hava debisi m3/s, A: net alan m2, V: hava hizi m/s).

A=0.45*150 cm2=67.5 cm2=0.00675 m2

V=2 m/s

Buradan Q = 0.00675 * 2 = 0.0135 m3/s = 48.6 m3/h

1.6 m3/h dogalgaz tuketen bir ocagin yanmasi icin gereken hava 10*1.6= 16 m3/h olacagindan, bu hesaba gore gerekenden 3 kat fazla hava girisi var gibi gozukuyor. 2.5 m3/h gaz tuketen bir bacali kombi icin gereken taze hava miktari 25 m3/h olacagindan gerekenden yaklasik 2 kat fazla hava girisi oluyor.

Simdi bir de hava girisinin sebep oldugu isitma yukune bakalim: qs=Q*1.2*delta T (qs:duyulur isi yuku W, Q:hava debisi L/s, delta T:ic-dis sicaklik farki, -3 C dis sicaklik -18 C ic sicaklik=21 C)

qs=13.5*1.2*21=340 W = 292 kcal/h

 

Bu kayip isi icin gerekli dogalgaz miktari:

292/(8250*0.9) = 0.039 m3/h. 1 m3 dogalgazin fiyati 0.62 TL ise 1 saatlik maliyet = 0.039*0.62=0.02418 TL, 1 gunde =0.02418*24=0.58 TL. Dis hava sicakliginin -3 C oldugu gun sayisinin bir yil icerisinde 20 gunden fazla oldugunu sanmiyorum. Dolayisiyla 1 yillik dilimde 20*0.58=11 TL gibi bir yuk getirir. Buna ilave olarak dis sicakligin 4 ay boyunca ortalama 10 C oldugunu varsayarsak, 4*30*0.58*8/21=26.5 TL gibi bir ilave yuk oldugunu dusunebiliriz. Boylelikle toplam = 11+26.5 = 37.5 TL gibi yillik masrafa neden oldugunu goruruz. Tabii ki bu hesap alelacele yapilmis cok yaklasik bir hesap, bir cok varsayim ve yaklasik degerler kullandik. Aslinda her ilin dis sicaklik profili ile daha hassas hesaplama yapilabilir. Ayrica hava hizi ve net aciklik alanlarini da yaklasik aldik. Herseyden onemlisi ise, ne olursa olsun, emniyet ve insan sagliginin parasal karsiligi olmadigidir. Devir ekonomi devri, bunun farkindayim fakat ne olursa olsun kucuk hesaplar pesinde kosup insan sagligi riske atilmamalidir. Dogalgaz menfezleri asla kapatilmamalidir.


liberal_makina
liberal_makina
29 Aralık 2010

P.E.'ye verdiği faydalı bilgilerden dolayı teşekkürler...\r
Ben de kabaca bir hesap yaptım, çevre şartlarını biraz daha çetin aldım 73 TL/yıl çıktı. Bu, bahsettiğiniz varsayımların gerçekteki değerlerine göre değişecektir...\r
1,2 çarpanı için de teşekkürler, işlemleri epey hızlandırdı.\r
Başkalarına tavsiye edemeyeceğim ancak Menfezli odayı fazla ısıtmaya uğraşmamak ve kapısını kapalı tutmak, alarm cihazı sağlam halde ise menfezin yarısını veya 3'te ikisini kapatmak kendimce uygulanabilir bulduğum çözümler oldu.


liberal_makina
liberal_makina
11 Ocak 2011

Sonradan aklıma geldi, acaba 3kW büyük göz ocak yanlışlıkla sönüp gaz kaçırsa bile patlama seviyesinde gaz birikmemesi mi düşünülmüş?\r
3kW = 3 kW*1m^3/sa/6.5kW = 0,45 m^3/sa RG,\r
Patlama alt sınırı %5, alarm sınırı %1 olduğu göz önüne alınarak\r
min. taze hava debisi, 0,45m^3/sa*20=9m^3/sa\r
alarm seviyesine ulaşmaması için sınır hava debisi 45 m^3/sa\r
P.E.'nin hesabına göre 48.6 m^3 /sa debi zaten sağlanmıştır ve güvenlik sağlanmıştır.\r
Hatta perde engeli, havanın biraz daha durağan olması gibi şartlar da taze hava akışını azaltsa 9m^3/sa üzerinde güvendeyiz...\r
Peki kombi veya şofben bacası gaz kaçırsa güvende miyiz?\r
22kW = 22 kW*1m^3/sa/6.5kW =3,4 m^3/sa RG\r
Bacanın, atması gereken havanın yarısını sızdırdığını varsayalım.\r
ancak bu hesabı devam ettiremeyeceğim çünki 1m^3 doğalgaz yandığında ne kadar zehirli gaz açığa çıkacağını bilmemiz lazım. Kimya bilgisi iyi olan biri yardım edebilir mi?\r
yanma şartlarına göre karbonmonoksit miktarının değişebileceğini biliyoruz ki asıl o zehirliyor.\r
max. karbonmonoksit miktarı ve ideal bir yanma durumunda çıkan karbondioksit için iki hesap yapmalıyız.\r
\r
(not: RG kısaltmasını, kulağıma doğalgaz 'dan daha hoş gelen rahmangazı 'nın kısaltması olarak bazen kullanıyorum. Doğal Gaz, Rahman Gazı aynı anlamda)


liberal_makina
liberal_makina
22 Ocak 2011

Menfez önünde perde bulunması durumunda filtrasyonun taze hava debisine etkisi hakkında ayrıntılı bilgi verebilecek olan var mı?\r
Bir de camekanlı balkon olması durumunda, mutfaktan balkona 1 menfez, balkondan atmosfere bir menfez konuluyor uygulamada... halbuki zetaCAD, balkona altlı üstlü menfez konulmazsa uygun olmadığını bildiriyor. Emniyet bakımından gereklilik nedir?


kedice
kedice
22 Ocak 2011

ventilasyonu şu şekilde örneklendireyim. küçük bir wc düşünün. havalandırması yok. mükemmel derecede bir yüklüğü olsun (tüm kurallara uygun). ve kapısı olsun. şimdi sorum şu:

içeriden biri çıktığında içeride koku kalırmı kalmazmı? ki koskoca bir kapı var değilmi? kalmaması gerek dediğinizi duyar gibiyim. ancak içerideki havanın dışarı çıkması için biryerden temiz hava girmesi başka! bir yerden kirli hava çıkması gereklidir.

şimdi düşünelim:

şartnamede 1 menfez diyor??? bana göre yaptığımız tüm ventilasyon sistemi tümüyle hatalı!! ne olmalıydı?

binanın mevcut havalandırma sistemine bağlı olmayan mutfaklarda çift  bağlı ise tek menfez yeterli olacaktır ifadesi olmalıydı.

alt üst meselesi ise gazın havadan hafif olması yükselmesi vs.. vs.. meselesinden ibarettir..

Karbonmonoksit (CO), renksiz, kokusuz, tatsız (yani varlığı hissetmesi zor), havadan hafif ve çok düşük yoğunluklarda bile zehirleyici bir gazdır. Havadan hafif olduğundan genellikle odaların üst, yani tavan kısımlarında toplanır.

ama işlerimiz  şartnameye uygun mu? evet. kurtulduk gitti vesselam...



liberal_makina
liberal_makina
24 Ocak 2011

kedice yazdı:
\r
ama işlerimiz  şartnameye uygun mu? evet. kurtulduk gitti vesselam...
\r
\r
Bunu okuyunca mesleğim adına utandım!\r
Mühendisler kendini kurtarmaya mı çalışıyor?\r
1+3 tane "E"miz var\r
Etik\r
Emniyet\r
Ekonomi\r
Estetik. (Etiğin emniyet, ekonomi ve estetiğe nasıl uygulanacağı için bkz. "mühendisliğin kaç "e"si var?")\r
\r
Kendimizi emniyete alınca hizmet sağladığımız insanların enmiyetini göz ardı edemeyiz. Önceden hesaplanabilir ve kabullenilemez olduğunu bildiğimiz bir riske şartname izin veriyorsa bile işimizi doğru yapmakla sorumluyuz -Allah katında bundan sorulacağız.-


kedice
kedice
24 Ocak 2011

kedice Yazdı:
ama işlerimiz  şartnameye uygun mu? evet. kurtulduk gitti vesselam...


liberal_makina Yazdı:
Bunu okuyunca mesleğim adına utandım!
Mühendisler kendini kurtarmaya mı çalışıyor?

birincisi

söylediğim söz bir "kinaye" dir, meslekten utanılacak bir durum yoktur ortada.

ikincisi

kötü olaylar olana kadar her mühendis "ben şartnameye uymak zorundayım" der. ama Allah nasip etmesin kötü şeyler olunca "evet" kendisini kurtarmaya çalışır..

üçüncüsü

bahsettiğim konu "kendi" tespitlerim olup; baca işi yapan profosyonel bir firmaya danışıp tastiklemiş olduğum "düşüncelerdir". foruma yazdım ki karşı düşünce varmı? eksik biliyorsun bak bu iş şöle yapılır bu yüzden felan.. diye anlatılsın. ama şartnamede yazıyor diye araştırmayacak değilim. tabi şuda aklıma gelmiyor değil; binlerce mühendis bu şekilde yapıyor "ne yani bi sen mi farkettin bunu felan"...

bunca işimin arasında ben yapabildiğimi zaten yapıyorum. vicdanen çoooooook rahatım...

not:
kinaye: bir fikri kapalı, dolaylı olarak anlatan söz, üstü örtülü, dokunaklı sözcüklerle ifade etmektir. TDK-BS


liberal_makina
liberal_makina
24 Ocak 2011

sizin de belirttiğiniz gibi şartnamede yazıyor diye araştırmamamız gerekmiyor. Şartnamenin hangi maksadı yerine getirmek üzere düzenlendiğini bilmemiz farklı çözümler üretme konusunda bize yol göstereceği gibi şartnamenin hatalı yerleri varsa onların düzeltilmesi için de ilgililerle irtibata geçmemizi sağlar.\r
Bu sayede prosedürlere sıkışıp dar ve/ya egoist düşüncelerle milleti de kendimizi de bunaltmamış oluruz.\r
\r
Yukarıdaki hesaplamaları yapmak ve şartları yorumlamak için verebileceğiniz bilgileri de bu düşünceler ışığında talep ettim.\r
\r
Yardımcı olmaya çalışanlara şimdiden teşekkürler.\r



gneral
gneral
01 Ocak 2017

merhaba,
mutfak iki odanın arasında ve bina bitişik nizam. yani mutfağın dışarıya açılan bir camı yok. menfez olayını nasıl halledebilirler ?



Engin UYSAL
Supervisor Engin UYSAL
07 Ocak 2017

onu gaz açılım şirketinin mühendisi ile  konuşman lazım.. hiç basşıma gelmedi böyle bir durum. hatta yazarsan iyi de olur ne yaptıklarını.


gneral
gneral
12 Şubat 2018

Engin UYSAL yazdı:
onu gaz açılım şirketinin mühendisi ile  konuşman lazım.. hiç basşıma gelmedi böyle bir durum. hatta yazarsan iyi de olur ne yaptıklarını.


mutfaktan atmosfere cephesi olan bir odaya menfez açtık ve o odadan da dışarıya bir menfez açtık.




Cevap Yaz

Cevap yazabilmeniz için Giriş yapmanız gerekiyor.