Merhaba ;\r
Bu hararetli tartışmazı bir süredir izliyorum. Ancak yanlış bir anlaşılma ile başlayan tartışmayı bence artık çok da uzatmaya gerek kalmamıştır. "bilmak" adlı kullanıcının gönderdiği resmi dikkatle inceler ve "semihciex" adlı kullanıcının verdiği bilgiler ile bakarsak sanırım olayı anlarız. Kesit termostatik vana resmi bariz bir şekilde gösteriyor ki sistemi tasarlayanlar zaten arkadaşların bahsettiği şekilde vananın algılayıcı başlığının radyatör suyu sıcaklığından etkilenmesini önlemek amacıyla olabildiğince yalıtım yapmaya, radyatör suyu sıcaklığını direkt alan mil ile başlık algılayıcı kısım arasına sıcaklığı iletmemesi için plastik malzeme kullanmaya özen göstermişler. Belki "semihciex" adlı kullanıcıyı tamamlamak için şunu da eklemem gerekir ki ; termostatik vanayı tasarlayanlar zaten radyatöre belli bir mesafede durduğunu dolayısı ile bir miktar radyatör ısısından (ışıma yoluyla yayılacak ısıdan bile) etkileneceğini bildiklerinden başlık buna ayarlı olarak üretiliyor. Yani aslında biz aynı termostatik vana başlığını bir mekanizma ile odanın ortasına taşısak farklı sonuçlar alacağız hatta belki kötü sonuçlar alacağız çünkü başlık radyatöre 10-15 cm uzakta bulunacağı dikkate alınarak ayarlanmış. \r
\r
Hasılı termostatik vana denilen şey bulunduğu ortam ısısını algılayarak vanayı kimyasal-mekanik tepkime yolu ile kapatıp-açan bir sistemdir. Belki radyatör suyu sıcaklığına bakarak çalışan vanalar vardır. Ancak böyle bir vana türü varsa bile adının "termostatik vana" olduğunu hiç sanmıyorum. \r
\r
Şunu söylemek isterim ki; termostatik vana konusundaki bilgilerimizi ve önyargılarımızı bir daha gözden geçirmemiz gerekir. Çalışma prensibini dikkate aldığımızda termostatik vananın çok önemli ve tasarruf sağlayıcı bir vana türü olduğunu görebiliriz. Ha belki daha fazla tasarruf sağlayan sistemler vardır buna bir şey demem .\r
\r
Burada bir şey daha dikkatimi çekti. Bazı arkadaşlar nedense üretici firmalara karşı bir önyargı içerisindeler yani çok kolay bir şekilde üreticilerin verdiği bilgilerin reklam ve para kazanma maksatlı, yalan ve yanlış ifadeler olduğunu söyleyebiliyorlar. Bence bu konu üreticilerin dikkate alması gerekli bir konu ."bilmak" kullanıcısı avatarına bakılırsa KAS firmasını tanıyor. Bence bu konuda üreticiler verdikleri bilgilerde ve tesisat sektörü ile iletişimlerini gözden geçirmeliler. Sanırım kapitalist düzenin bir getirisi olarak acımasız rekabet ve kazanma hırsı insanlardaki güveni ciddi derecede zedeliyor. Yoksa bir ürün hakkında üreticinin verdiği bilgilerin tam tersini iddia etmek mantıksızlık olurdu. Belki üreticiler daha fazla seminer, bilgi içerikli yayınlar, eğitim projelerine destek verme, internet sitelerinde reklam dışında insanlara bilgi verecek açıklayıcı bilgilere daha çok yer vermeliler. İncelediğim kadarı ile bazı üreticilerin sitelerinde bülten,bilgilendirme mesajı gibi sistemleri var (mesela KAS'ta var. Belki bilmak daha fazla bilgi sahibidir bu konuda) tabi bu kısımlar ne kadar etkin çalışıyor ve kullanılıyor bilmiyorum.Belki daha etkin hale getirmeli yetkililer. Yoksa termostatik vana gibi avrupanın birçok ülkesinde zorunlu kullanımda olan, bir TSE standardı bulunan ürün için böyle bir tartışma belki herkesin en fazla da üretici firmaların, TSE gibi standart kuruluşlarının hatta devletin güven noktasındaki durumlarını yeniden irdelemelerini gerektirmektedir.\r
\r
Saygılarımla.

Vananın ses yapması olayına gelince. Arkadaşlar bu konu aslında birçok faktöre bağlı. Asıl sorun bu ürünlerin ülkemizde yeni olması. Haklı olarak uygulayıcılar tam olarak ürünün montaj kriterlerini tam olarak bilemiyorlar. Örneğin forumda http://www.dogalgazprojesi.com/forum_posts.asp?TID=883 5&PN=1&TPN=2 linkinde gerçekten çok ibretlik bir tartışma sürmekte. Bazı arkdaşlar hararetle termostatik vananın ortam ısısını değil petekten geçen suyun ısısını algılayarak çalıştığını iddia ediyor hatta aksi tüm söylemleri üreticilerin milleti kandırması olarak görüyorlar. Aslında bu olarak başta mantığa aykırı ancak onu burda tartışmayalım. Verdiğim linkten takip edebilirsiniz. Konu ilginç bir yere doğru gidiyor.
Termostatik vananın ses yapması çalışma mantığı ile alakalıdır.
Arkadaşlar tüm termostatik vanalar oransal kısma işlemi yaparlar yani on-off değillerdir. Böyle vanalar vardır belki ama adları termostatik vana değildir. Oransal kısma yaparlar çünkü çalışmaları kimyasal-mekanik olaylara dayanır. Ortam ısısını algılayabilecek şekilde yapılmış (aluminyum,çelik gibi malzemeden) tüp içerisinde bulunan özel kimyasal malzeme (sıvı yada wax denilen karışım olabiliyor.) ısındığında güçlü bir genleşme yapıyor ve tüpe bağlı esnek mekanizmayı dışarı doğru itiyor, tıpkı bir yayı iter gibi. Bu itme sonucu vana salmastra mili itilerek vana kapatılıyor ve ortam soğuduğunda tüpteki kimyasal bu sefer daralarak yayın geri gelmesine yani vananın açılarak suyun geçmesine neden oluyor. Bu mantığa baktığımızda ortam ısındıkça genleşme olacak ve yavaş yavaş vana kapatılacaktır, yine açılması da yavaş yavaş olacaktır. Aslında bu nedenle biz termostatik vanaların çalıştığını anlamakta güçlük çekeriz çünkü sürekli olarak ortam ısınını aynı değerde sabitleyebilirler. Aslında arkadaş ses duyarak vananın çalıştığını anlayanlardan olmuş oluyor. Tabii bu işin latifesi; vananın asla çalışıyor diye motor gibi ses yapması istenmez. Şimdi bu vanaya ses yaptıran olan vananın tam kapanmasının engellenmesiyle çok kısık bir şekilde de olasa açık kalmasının ve ıslık çalar gibi ses çıkartmasına neden olmasıdır. İşte bunun birçok nedeni var.
- Yanlış montaj yapılması
- Termostatik vana montajının sisteme uygun olmaması (sisteme uygun olarak adapte edilmemesi)
- Termostatik vananın hatalı olması
olarak sıralayabileceğimiz ihtimallerden en düşük olanının vananın arızalı olma olasılığı olduğunu söyleyeyim. Bu ihtimalleri açıklarsak

Yanlış montaj yapılması :
Termostatik vananın doğru çalışması için doğru geometride takılması gerekir. Manuel vanalar gibi nasıl uyarsa o şekilde takalım denilemez. Kullanım kitapçığında tam olarak tarif edildiği ve vana gövdesinde bulunan su akış çizgisi dikkate alınarak monte edilmelidir. Aksi halde su sesi, ısıtmama, kapanmama hatta vananın bozulması gibi sorunlar ortaya çıkabilir.

Termostatik vana montajının sisteme uygun olmaması (sisteme uygun olarak adapte edilmemesi) :
Burası biraz karmaşık umarım düzgün anlatabilirim. Aslında asıl sorun bireysel (konut) tip kullanımlarda kombimizin sirkülasyon pompasının ürettiği basınç ile alakalı. Yani bizim termostatik vanalarımız, oda yeterince ısındığında kendilerini kapatıyorlar. Ancak kombimizin sirkülasyon pompası kendisini kapatmaya ayarlı değil mantıken. Eğer kendisini kapatırsa suyun soğuduğunu dolayısı ile oda sıcaklığının düştüğünü anlayamaz. O nedenle sirkülasyona devam etmek istiyor. Hal böyle olunca kapanan vanaları açma yönünde bir basın artışına neden oluyor. Vanalar da birazcık açıldığında sistem basıncını düşürdüğünden ne pompa tam olarak vanayı açabiliyor ne de vana tam olarak kendini kapatabiliyor. Bu nedenle de darbeli yada ıslık şeklinde sesler duyulabiliyor. Bunu önleminin en pratik yolu peterlerden birini sürekli olarak tam açık konumda tutmaktır. Böylece diğer tüm vanalar kendini kapatsa bile açık olan vana pompanın ihtiyacı olan sürekli devri yapmasını sağlar. Sürekli deviri tek bir petekte yapacağından su kısa sürede ısınacak ve gaz yakımını durduracaktır. Böylece yine arzu edildiği şekilde biraz düşük de olsa tasarruf yapmaya devam edebileceğiz. Burada hangi peteğin sürekli açık konumda tutulacağı hattın tipine ve bizim kullanma şeklimize göre değişir. Mantıken düşünürsek eğer mobil sistem bir döşeme tipimiz varsa yani tüm peteklere su bir kollektör yardımı ile dağıtılıyorsa o zaman kollektöre en yakın peteği seçebiliriz. Böylece su en az yolu kat edecektir. Eğer bu petek de mutfak gibi bir yerde ise yani genelde ısıtma ihtiyacı bile hissedilmeyecek bir yerde ise çok daha iyi olur. Ya da evde eğer havlupan kullanılıyorsa onu sürekli açıkta tutabiliriz.
Eğer sistem mobil değilde seri bağlantı ise yani pprc borular ile bir petekten diğerise seri yada paralel geçişler ile sağlanıyorsa o zaman en sonraki peteği sürekli açık tutabiliriz.

Merhaba ;\r
Termostatik vana ile birlikte verilen ve burada gri renkli parça olarak tarif edilen parçalar reglaj ayarı için değildir. Bunu düzeltmek isterim. Bu parçalar tek kullanımlık parçalardır ve amaçları tesisatın ilk montajında test edilmesi amacıyla vanaların kapatılmasına imkan vermektir. Yaptıkları iş de termostatik vanayı manuel vanaya çevirmektir. Yoksa termostatik vana ilk test aşamasında ortam soğuk olacağından ve güvenlik açısından termostatik vanaların teorik olarak asla tam olarak kapatılamaması (don olayına karşı önlem olarak sıfır yada kar tanesi işaretinde dahi 5 derece açma yapmak zorundadır. Standart bunu gerektirir.) nedeni ile test işlem bu başlık marifeti ile yapılabilmektedir.