2.00 GİRİŞ:

Yüzme havuzlan, çevrelerine verdikleri güzellik, etraflarına yaydıkları iklim yumuşaklığı ve de insanları cezbetme özellikleri ile dost ve aile fertlerini bir arada tutmaktadır. Bunlara ilaveten insanlara serinleme, eğlence ve vücut çalıştırma imkanı sağlamaktadır. Ayrıca; bölgede, deniz ve göl olsa bile artan çevre kirliliği, temizliğinden emin bir suya sahip havuzların önemini arttırmaktadır. Ancak yüzme havuzu içerisinde bulunan suyun:

2.01 Berrak

2.02 Mikropsuz ve koli basillerinden arındırılmış,

2.03 Uygun pH değerlerinde,

2.04 Zararlı maddeler içermeyen evsafta olması şarttır.

Bu sebeplerle; yüzme havuzlarında, havuzun MİMARİ GÜZELLİĞİ yanında, FİLİTRELEME, DEZENFEKSİYON ve ISITMA sistemleri hatta su altı aydınlatma lambaları, paslanmaz çelik merdivenler, su akıntı pompalan gibi aksesuarlar da bir o kadar önem kazanmaktadır.

Yukarıdaki sistemlerin düzenli bir şekilde işletilmesi, havuzdaki suyun temizliğinin titiz bir şekilde, sık sık kontrol edilmesi hususları; okul, spor tesisleri, site, tatil köyleri ve otellerdeki gibi büyük insan topluluklarının faydalanacağı yüzme havuzlarında, tüm kitleyi ilgilendiren çok önemli birer faaliyet olacaktır.

3.00 YÜZME HAVUZLARININ YAPIMINDA, TESİSAT İŞİNİ YAPACAK MAKİNA MÜHENDİSİNİN ÖNEMİ VE PROJELER

Bir yüzme havuzunun yapımı işi; havuzun mimari düzenlemesi ile yerini ve şeklini bulduktan sonra, Makina Mühendisinin teknik değerlendirmesi ve yönlendirmesiyle gerçekleşecektir.

Makina Mühendisi Havuzun projelendirilmesinde aşağıdaki hususları üstlenmek durumundadır.

3.01 Havuzun, standart mekanik tesisatı olan doldurma, boşaltma sistemlerinin projelendirilmesi,

3.02 Havuzun, su filtreleme tesisatının seçimi, hesaplanması, yerleştirme planı ve detaylarının hazırlanması,

3.03 Su dezenfeksiyon, topaklama, pil kontrolü sistemlerinin seçimi ve projelendirilmesi,

3.04 Can emniyetini sağlayacak ve havuz standartlarının emrettiği her hususu, proje ve hesaplarında dikkate alacaktır.

3.05 Taşma ızgarası ve detayı, merdiven, su altı lambası, tramplen, su akıntısı yapan pompa, kulvar, atlama taşı gibi havuz aksesuarlarını tespit edecek ve havuz planında gerçekleştirecektir.

Makina Mühendisi, mimara havuz dairesi hakkında gerekli büyüklüğü bildirecek ve denge tankı, galeri, suların toplanıp atılacağı çukurlar için ebat verecektir.

3.07 Makina dairesinin havalandırılmasının temini, bu mahalde oluşan nemlenmenin elektrik aksamına vereceği zararı önleyecektir.

3.08 Gerek havuz gövdelerinin ve gerekse elektrikle çalışan cihaz ve makinaların topraklanmasını da istemek bile, mekanik tesisat projesini üstlenmiş Makina Mühendisine düşen bir görev olacaktır.

3.09 Makina Mühendisi yukarıda sayılan tüm işlere ait plan, kesit, akış şemaları ve montaj detaylarını çizecektir.

3.10 Ayrıca havuzun betonarme çanağında, bırakılacak deliklerin, oyukların büyüklüklerini, koordinatlarını gösteren plan ve kesitleri de çizecektir.

Bu çalışmalardan sonra statik ve elektrik mühendisleri de kendilerine düşeni yapacaklardır.

4.00 YÜZME HAVUZLARININ KENDİLERİNE GÖRE TASNİFLERİ

4.01 Yapılarına göre:

a- Açık Yüzme havuzları,

b- Kapalı yüzme havuzları,

4.02 Kullanılan çevreye göre

a- Umuma ait havuzlar, (Bir ev fertlerinden daha çoğunun hizmetine olan havuzlar)

b- Özel havuzlar,

4.03 Suyun cinsine göre,

a- Tatlı su havuzları,

b- Deniz suyu havuzları,

4.04 Havuzun kullanım amacına göre:

a- Olimpik ölçülerde spor ve yüzme havuzu, (50 m. uzunluğunda)

b- Sportif çalışma amaçlı yüzme havuzu, (25 m. uzunluğunda)

c- Turistik veya umuma açık yüzme havuzu, (Çeşitli şekil, en ve boylarda )

d-Özel, ev yüzme havuzu büyükler için (Çeşitli şekil, en ve boylarda)

e- İlave yüzme havuzu çocuklar için, (Sığ ve çeşitli şekil, en ve boylarda)

f- Süs havuzu.

g- Su ve ışık oyunları havuzu,

h- Şok havuzu ve tedavi havuzu,

i- Jacuzzi " sıcak ve soğuk su masaj küveti"

4.05 Havuzun taşma sistemine göre:

a- Üstten taşma, yandan savaklı veya her ikisi karışık uygulanmış,

b- Skimmerli (Satıh sıyırma pencereli)

4.06 Havuzun inşa tarzına göre:

a- Betonarme gövdeli sabit havuzlar,

b- Prefabrik plaklarda oluşturulan havuzlar,

c- Çelik karkas ve gövdesi içerisinde vinç denilen muşamba kaplı havuzlar,

4.07 Yukarıdaki tasniflere göre değerlendirme yapılırken: cevaplandırılmaya çalışılacak sorular:

a- Havuzun tabii akışlı suyu boşaltılabiliyor mu? Kanalizasyon bağlantısı var mı?

b- Havuzun suyu ısıtılacak mı?

c- Havuz için seçilecek filtreleme sisteminin cinsi nedir? Bu seçime bağlı olarak makina dairesinin büyüklüğü nedir?

d- Seçilecek dezenfeksiyon sistemi nedir?

5.00 HAVUZ SUYU FİLTRELEME TESİSATI

5.01 Filtre tip ve çeşitleri,

Havuzlarda kullanılan su filtreleri, içerisinde kuvars kumu bulunan kapalı tip filtre olup, gövdeleri tercihan cam takviyeli poliesterden yapılmış, özel plastik fıskiyelerle donatılmıştır. Cam takviyeli poliesterden gövdeli filtrelerin:

İşletme basıncı: 3:3,5 kg/cm' dir. Gövde çapları genellikle 300 ø mm' den 1250 ø mm' ye kadardır. Büyük kapasiteli filitrelerin gövdeleri paslanmaz çelik saçtan mamul olmalıdır.

Havuz suyunda bulunan klor gibi korozif maddelerin; filtreleri, zamanla etkileyebileceği düşüncesine rağmen ekonomik nedenlerle siyah saçtan imal edilerek komple sıcak galveniz banyosuna daldırılmış filtre gövdeleri de kullanılmaktadır.

Hatta çoğu kez galvaniz yerine; gövdeler, koruyucu kaplama maddeleri boyalarla kaplanmaktadır. Genel olarak havuzlarda kullanılan filtre cinsleri:

A) Çok katmanlı, kuvars kumlu hızlı filtreler; Kumu taşıyan taban bölme saçında bulunan mantar fıskiyelerin üzerine toplam kalınlığı 120 cm yi bulan üç tabaka kum konulmaktadır. Bu tip filtrelerde su süzme hızı ( Vf) oldukça düşüktür. 15 ile 25 m/ saat hız alınabilinir.

B) Tek katmanlı kuvars kumlu yüksek hızlı filtreler: Bu tip filtrelerde "mum fıskiye veya çubuk fıskiye" tabir edilen fıskiyeler kullanılır. Bunlar doğrudan kumun içerisinde ve filtrenin dibinde bulunur. Bunlara kum kaçması olmaz ve süzme hızı 25-50 m/saat'dir. Genellikle 0,5 mm. tane büyüklüğünde kum kullanılır.

C) Diatomit Filtre: Bu filtreler dış görünüş itibariyle yüksek hızlı filtrelere benzerler, ancak iç yapıları farklıdır.

Gövde içerisinde özel bir veya birkaç kartuş bulunur. Bu kartuş özel sık dokulu bir bez süzgeçtir. Pudra halinde dialomit, suda eriyerek bu kez kartuşun yüzeyini sarar ve dolayısıyla süzme işi mükemmelen yapılır. Diatomit filtre hızları da 20-30 m/saat dir.

Bu filtreler 1-1,5 mikron büyüklükteki taneleri dahi tutmaktadırlar,

5.02 SUDA TOPARLAMA (FLOCCULATION) OLAYI

Suda serbestçe gezen filtre tarafından tutulamayan küçük kir taneciklerinin birleştirilerek büyük taneler oluşturmasına Topaklama diyoruz. Bu şekilde filtrelerin süzme hassasiyeti arttırılmış olacaktır. Bunu Sağlayacak Metotlar,

a) Kimyasal metod: Suya kolloidal maddeler ilave etmek (Misal olarak: Alüminyum Sülfat)

b) Elektro fizik metod: Suya verilen bakır iyonları, sudaki kir tanelerini kendi üzerine çekerek topaklama olayını gerçekleştirir.

5.03 SU FİLTRELEME PERİODU: (n)

Devr-i daim pompası vasıtası ile tüm havuz hacmindeki suyun filtreden geçirilebileceği zamana "su filtreleme periodu " denir.

Bu period; havuzun kullanım şekil ve maksadına göre değişik süreli olur.

a) Özel, ev havuzları: 8 saat / def a (havuzun su hacmi)

b) Site, apartman havuzları: 6 saat/def a (havuzun su hacmi)

c) Tatil köyleri, semt havuzlan: 5 saat/def a (havuzun su hacmi)

d) Olimpik havuzlar, 5 yıldızlı otel havuzları: 4 saat/defa (havuzun su hacmi)

e) Çocuk havuzları: 2 saat/ defa (havuzun su hacmi)

f) Tedavi, masaj, hidro terapi havuzları: 1-2 saat/defa (havuzun su hacmi) olmalıdır.

6.00 HAVUZLARDA BORU DONANIMLARI:

6.01 Havuz dibinden emiş hattı.

6.02 Denge tankı veya satıh sıyırıcı (skimmer) den emme hattı.

6.03 Vakum, süpürme hattı veya hatları

6.04 Havuz Besleme hatları

a) Yandan besleme püskürtücüler (nozullara)

b) Dipten besleme püskürtücülerine

6.05 Filtre ters yıkama hattı

6.06 Taşma Sularını toplama hattı.

6.07 Havuzun pompa ile boşaltılması hattı,

6.08 Havuz makina dairesi, su toplama çukuru tahliye hattı,

6.09 Emme borularında hız: l m/s ila 1,25 m/ s maximum, Basma borularında hız : 2 m/s ila 2,50 m/s olarak seçilmelidir.

Genellikle havuzlarda PVC 10 Atü boru kullanılmalıdır. Yukarıdaki hızlara göre bulunan çaplar boru iç çaplarıdır. Bu çaplar çap seçme abağında kolayca tesbit edilebilirler.

7.00 HAVUZLARDA TAŞMA SİSTEMİ

7.01 DENGE TANKLI (REZERVE TANKLI), TAŞMALI SİSTEMLER,

a) Üstten taşmalı havuzun, taşma suları çevre kanalı ile toplanarak denge tankına akmaktadır.

b) Yandan savaklı havuzlarda da çepeçevre taşan sular, denge tankına akıtılacaktır.

7.02 SATIH SIYIRICILAR (SKİMMER' LER)

Havuz sathında biriken kirleri, çer ve çöpleri gövdesinde toplayan havuzda otomatik su ikmali yapan cihazlardır.

Beher satıh sıyırıcı havuzun 25 m yüzeyine yetecektir. Bununla beraber havuzların kuytu köşelerine koyma zarureti, ters rüzgârla itilen ve havuzun bir kenarındaki skimmerle tutulamayan kirler için daha fazla sayıda satıh sıyırıcı kullanılabilir.

7.03 Denge tankı hacmi aşağıdaki şekillerde tayin edilir.

a) Denge tankının hacmi tamamiyle su ile dolu olmayacaktır. Su filtreleme ve devr-i daimi yapılırken tankın yarısına kadar su bulunacaktır. Tankın boş kısmı havuza giren insanların taşırdığı, ya da rüzgarla taşan sulara tahsis edilecektir.

b) Genel olarak havuz alanının beher m2 'sine 60 it. denge tankı toplam hacmi uygundur. Ancak çok kaba olan bu seçim başka usullerle tahkik edilmelidir. En önemlisi; denge tankındaki suyun, (Tankın yarısına kadar dolu olacağı kabul edilerek) filtrenin ters yıkama işlemi yapıldığında atılan miktarı karşılamalıdır.

8.00 HAVUZ BESLEME SİSTEMLERİNE GÖRE; EMME ORANLARI

8.01 Yandan beslemeli havuzlar:

Skimmerli havuzlarda: pompa debisinin % 50' si dip Süzgecinden % 50' si skimmerden

Yandan savaklı havuzlarda: % 50' si dip süzgecinden, % 50'si denge tankından

Üstten taşmalı havuzlarda;% 30' u dip süzgecinden, %70'i denge tankından

8.02 Dipten beslemeli havuzlarda;

Skimmerli havuzlarda: Pompa debisinin % 10' u dip Süzgecinden,% 90' ı Skimmerden

Yandan savaklı havuzlarda : % 10 dip süzgecinden, % 90'ı Skimmerden

Üstten taşmalı havuzlarda: % 10 dip süzgecinden, % 90 denge tankından,

9.00 Havuzun dip süzgeci veya denge tankının emme süzgecinde süzgeç deliklerinin toplam kesiti onun bağlandığı emiş boru kesidinden dört kat büyük olmalıdır.