DUYULUR ISI ORANLARI

Yaz veya kış klima uygulamalarında önceden kabul edilen ya da zorunlu olan hava şartlarının sağlanabilmesi, duyulur ısı oranlarının hesap ve diyagram çizimlerinin doğruluğuna bağlı olduğu her klimacı için bilinmesi gereken bir gerçektir. Psikrometri diyagramlarında duyulur ısı oranı (DIO) ek bir skala ile belirlenmiştir. Eğer DlO'nun ne olduğu ve nasıl hazırlandığı bilinirse Referans doğrularını kullanmadan çizilebilir. (Şekil 1)

TA, XA şartlarında hava ısıtılırsa veya ısınırsa TB,Bi, XA şartlarına gelir bu ısınma duyulur ısınmadır. Isınan bu havaya tB sıcaklığında su buharı verdiğimizi düşünelim. B' şartlarındaki hava tu, XA şartlarına gelir. (Şekil 1)

Sonuç olarak A havası ısınmış, gizli ısı almış ve B haline gelmiştir. Biz bu değişime havanın hal değişimi deriz AB havanın hal değişim doğrusudur.

Klima amacıyla kanal menfezlerinden odaya verilen hava başlangıçta tm sıcaklığında ve Xm özgül nemindedir. Odanın duyulur ve gizli ısı kazancı veya kaybı nedeni ile ısınır veya soğur bu sırada nem alır veya nem kaybeder. Odaya giren şartlandırıcı havanın menfez ağzından itibaren oda şartlarına gelinceye kadar olan değişimi bir doğru boyunca olduğu kabul edilir ve bu doğruya Duyulur Isı Oranı Doğrusu denir. (Şekil 2)

ti = Oda Sıcaklığı, Xi = Oda özgül nemi

tm = Menfez ağzındaki hava sıcaklığı,

Xm = Menfez ağzındaki hava özgül nemi

Menfezden odaya atılan havanın hızı 2,5 - 3 m/s olursa odanın ölçüm seviyesindeki hava hızı 0,125 m/ s değerine iner. Bu esnada hava 8°C ısınmış ve oda sıcaklığına erişmiş, Xm özgül neminden de Xı özgül nemine değişmiştir.

Psikrometri üzerinde A şartlarından B şartlarına değişen bir hava ile, şartlarından D şartlarına değişen ikinci bir havayı ele alalım. Bu iki havanın değişim doğrulan birbirine paralel olsun. AB//CD (Şekil 3).

A ve C'den özgül nem doğrularına ve B ve D'den de sıcaklık doğrularına paralel çizilirse meydana gelen ABB, CDD üçgenleri birbirine benzer olur. (Bazı diyagramların hazırlanışında sıcaklık doğruları birbirlerine tam olarak parelel çıkmaz. Fakat önemsenmeyecek derecede farklılık gösterdiğinden yukarıda verilen ABB ile CDD' üçgenleri benzer kabul edilebilir).

Benzer üçgen kuralları uygulanarak;

Diyagramlarda biz DIO doğrularını çizebilirsek bu doğrulara paralel olan her değişim aynı DIO değerinde olacağından herhangi bir havanın ilk şartlarından son şartlarına kadar değişimini gösterebiliriz (Şekil 4)

Klima hesaplarında ODA Duyulur ısısı (ODI) ve ODA Gizli ısısı (OGI) belirlendiğinden DlO'da belirlenir ve R'den Skalada bulunan DIO değerine bir doğru çizilir. Artık bir doğruya paralel bütün doğrular aynı DIO değerindedir (Şekil 4)

Skala olmadan da duyulur ısı oranı çizilebilir.

Örneğin Oda Duyulur Isı kazancı 29520 W Gizli ısı kazancı 13500 W olsun. Oda şartları, ti= 26°C, Xi = 10.5 gr/kg ve oda-menfez havası sıcaklık farkı Dtm = 8°C olsun. Menfez şartlarını bulalım. a) Önce diyagramda oda şartları işaretlenir. (Şekil 5)

b) DlO'nun hesabına esas olan bağıntı (ya da orantı) yazılır

9 gr/kg özgül nem doğrusunun, tm = ti - Dtm tm = 26-8 = 18°C sıcaklık doğrusu ile kesim noktası menfez şartlarını ve menfez şartları ile oda şartlarını birleştiren doğru DIO doğrusunu belirler.

Diyagramda (R) ile 0,684 noktası birleştirilirse bu iki doğrunun paralel olduğu görülür.

Yaz, klimalarında genel olarak DIO değeri l'den küçüktür. Kış ve proses klimalarında 1'den farklı olabilir. Daha doğrusu + ¥ ile - ¥ arasında değişebilir. Yalnız burada ODAYA GİREN HAVANIN ISINMASI DUYURULUR ISI alması anlamına gelir ve bu değer (+)'dir. ISI VERMESİ DUYULUR ISI KAYBETMESİ'dir. İşareti (-)'dir. Aynı şekilde GİZLİ ISI KAZANCI (+) GİZLİ ISI KAYBI (-) olarak hesaplara geçirilmelidir.

Bu güzel paylaşım için teşekkür ederim.

Değerli meslektaşım bu emekli çalışma için ellerine sağlık. Teşekkürler...Diyagramlarda okunamayan yerler var. Bu güzel çalışmanızı downloadlar bölümüne okunacak büyüklükte gönderebilirseniz iyi olur.